Energie – Marktupdate week 46 – 2020

Heus energiegeweld brak los deze week op de verschillende markten. Berichtgevingen over de waarschijnlijk winnende president Joe Biden en de positieve testresultaten van een mogelijk vaccin tegen het coronavirus zorgde voor oplevingen en dalingen. Ondanks al deze schommelingen is de marktprijs van aardgas voor CAL-21 met twee procent licht gedaald tot 0,1348 €/m3, exclusief opslagen.

Deze daling is vooral van toepassing op de korte termijn prijs, waar veel neerwaartse druk werd geleverd door het weer. De temperaturen liggen namelijk hoger dan het gemiddelde. Daarnaast wordt er veel wind verwacht in Noordwest-Europa wat zal zorgen voor veel opwek door windmolens. Deze twee factoren, de hogere temperaturen en de duurzame windenergie, zorgen ervoor dat er minder vraag is naar aardgas; om te verwarmen en om elektriciteit mee te produceren.

Het voornaamste spektakelstuk was te zien op de oliemarkt; de prijs van ruwe olie steeg met 10 procent. Deze stijging zorgde ervoor dat een vat Brent olie net onder de 44 $ bleef. Een flinke stijging, maar de prijs van een vat olie komt nog niet in de buurt van de bedragen van vóór de coronapandemie. De prijs van een vat Brent olie lag toentertijd rond de 70 $ per vat.

De oorzaak van deze stijging is tweeledig. Aan het begin van deze week begonnen handelaren namelijk al met het inprijzen van het vooruitzicht dat de nieuwe president van de Verenigde Staten Joe Biden zou worden. Gecombineerd met dit vooruitzicht kwam het positieve nieuws over het al eerdergenoemde coronavaccin er bij.

Hans van Cleef, energie-econoom bij ABN Amro, stelt dat voornamelijk de hoop op een vaccin de markt doet opleven, het opwaartse potentieel is nog beperkt. Mocht er namelijk een vaccin komen, dan komt de ‘normale’ situatie niet in één klap terug.

De elektriciteitsmarkt was ook onderhevig aan het tumult van deze week, maar hier geldt bijna hetzelfde; weinig invloed op de marktprijzen. Voor de lange termijn zijn de prijzen enkele procenten gestegen, maar voor de korte termijn is er niet veel veranderd. De marktprijs van PeakLoad van elektriciteit voor CAL-21 is 45,45 €/MWh, exclusief opslagen.

Interessanter te benoemen is de enorme impact van de EUA CO2-emissierechten op de prijs van elektriciteit. Door het nieuws van een mogelijk coronavaccin schoten de prijs hiervan omhoog tot boven de 26 €/ton-co2, waarbij de prijs een week ervoor nog op de 23 €/ton-co2 lag. De markt komt vandaag weer wat tot rust, maar het is niet uit te sluiten dat zulke fluctuaties vaker gaan voorkomen. Een mogelijk prijsopdrijvende factor is de ambitie van de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, oftewel; over dertig jaar mag er per saldo geen CO2 meer worden uitgestoten.

Donderdag 12 november kwam het nieuws naar buiten dat, op de weg naar een klimaat neutrale Europese Unie, er een tussendoel in 2040 moet worden afgesproken. Op dit moment is er al een tussendoel in 2030, namelijk een emissiereductie van 40 procent, wat waarschijnlijk wordt verhoogd naar 55 procent. Een tussendoel van 2040 is dus geopperd, maar niet door de lidstaten zelf.

De lidstaten willen namelijk niet zo’n tussendoel, maar de Europese Commissie wel. De Commissie heeft zichzelf veel macht toegeëigend in de weg naar een CO2 vrije Unie, hierdoor heeft zij veel macht en mogelijkheden. Via zogeheten ‘gedelegeerde handelingen’ kan de Commissie zelf tussendoelen instellen. De lidstaten zijn het hier echter mee niet eens en willen dat deze macht wordt ingeperkt, hiervoor zou de klimaatwet moeten worden aangepast.

Of dit gaat gebeuren is onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de prijs van emissierechten gaan stijgen wanneer de tussendoelen moeten worden gehaald. Een hogere prijs van emissierechten moet grote uitstoters van CO2 er toe dwingen minder CO2 te gaan uitstoten, dus met ‘schonere’ alternatieven te komen. Om dit in een stroomversnelling te brengen wordt er al tijden gespeculeerd over een bodemprijs voor deze emissierechten. Het idee hierachter is, is dat de emissierechten dan minder beïnvloed worden door de markt. Wanneer dit daadwerkelijk gaat gebeuren, is onduidelijk.