Energie – Marktupdate week 4 – 2021

De aardgasmarkt kende afgelopen week een vlak verloop met een kleine stijging als gevolg. De recente stijging op de energie- en financiële markten werd veroorzaakt door optimisme over een snelle opening van de economieën. Zowel het IMF als de Wereldbank waarschuwen voor dit optimisme aangezien de steunmaatregelen de werkelijke problemen niet oplossen. Deze boodschap lijkt langzaam door te dringen op de markten waardoor een verdere stijging voorlopig gestopt is.

Op de oliemarkt was deze positieve stemming duidelijk merkbaar. De verwachting is dat de vraag naar olie in 2021 gelijk zal herstellen, maar het zal nog even gaan duren voordat deze op het pré coronaniveau is; zeker vanuit de luchtvaart komt de vraag maar langzaam op gang. Aan de aanbodzijde heeft Saudi-Arabië de productie beperkt waardoor de prijzen konden stijgen, maar met name Rusland wil haar productie opvoeren. Het wordt komende periode een grote uitdaging voor de OPEC+ om één koers te varen waar alle leden zich in kunnen vinden. Deze koers zal de prijs van olie, en daarmee ook aardgas en elektriciteit, gaan bepalen.

In navolging van de gehele markt heeft ook elektriciteit een rustig beeld laten zien. De langetermijnprijs van elektriciteit wordt voor een groot deel bepaald door de prijs van aardgas plus de benodigde uitstootrechten. Beide commodities zijn de afgelopen periode gestegen maar kende afgelopen week een rustige verloop. Het optimisme over de economie heeft de CO2 prijs opgedreven maar nu er steeds meer zorgen over het verdere verloop heeft dit ook haar weerslag op de prijs van de uitstootrechten. Hiernaast start vandaag (29-1) weer Europese CO2 veilingen waardoor het werkelijke prijsniveau duidelijk zal worden.

Met een gemiddelde prijs van 54 €/MWh was elektriciteit relatief duur op de dagmarkt in januari. In de winterperiode zijn de prijzen altijd iets hoger dan in de lente/zomer maar in januari 2020 was het gemiddelde fors lager met 37,10 €/MWh. Lage temperaturen zorgen voor een hogere vraag en dit gecombineerd met storingen op de interconnectoren zorgt dit voor een relatief hoge prijs. Ook kost het uitstoten van 1 MWh CO2 ongeveer 7 euro meer dan een jaar terug. Dit zorgt dat elektriciteitsproductie uit gas en kolen duurder is dan vorig jaar.

Energie – Marktupdate week 3 – 2021

De marktprijs van aardgas is deze week met een procent gestegen. Een mogelijke oorzaak is het gedane beroep op de Europese gasbergingen. Dit was namelijk noodzakelijk omdat er weinig LNG schepen naar Europa gaan vanwege de lage gasprijzen in Europa; het is lucratiever voor deze schepen om naar Azië te gaan waar de prijs ruim hoger ligt. Ondanks de nodige aanspraak op de Europese gasbergingen zitten die nog voor 60 procent vol. Dit is wel lager dan vorig jaar waar het volume in dezelfde periode op 80 procent lag. Deze week wordt afgesloten met een prijsniveau voor CAL-22 van 0,1624 €/m3, exclusief opslagen.

De olie staat net zoals aardgas onder druk, maar ziet op de korte termijn nog wel een hoog prijsniveau ten opzichte van het vorige jaar. De druk op het prijspeil komt vooral doordat de grote economieën nog kwetsbaar blijven door het coronavirus. Zo is de olieprijs licht gedaald doordat diverse steden in China nieuwe maatregelen aankondigden in strijd tegen het coronavirus. Vanwege deze maatregelen en een stijging van het aantal besmettingen wordt de recente opleving van de olieprijs een halt toegeroepen.

Het markttarief van elektriciteit voor CAL-22 is deze week met twee procent gestegen, hierdoor komt het markttarief op € 54,20 per MWh voor PeakLoad, exclusief opslagen. De stijging van elektriciteit is in belangrijke mate toe te schrijven aan het herstel van de CO2 emissierechten. Deze rechten zijn de afgelopen week gedaald, maar lieten deze week een sterk herstel zien. Door dit sterke herstel steeg de prijs van elektriciteit en de verwachting is dat de prijsstijging van CO2 rechten de komende weken zal doorzetten. Dankzij een technische storing kan er namelijk niet worden gehandeld in emissierechten. Zodra dit weer mogelijk is, is een verdere stijging van de CO2 emissieprijs zeer waarschijnlijk.

Verder zijn alle drie de interconnectoren uitgevallen; de kabel van NorNed in de Waddenzee, de Cobra-kabel en BritNed. De verwachting is dat de 700 MW-verbinding met Noorwegen van NorNed tot en met 10 april niet kan worden gebruikt. Voor de Corbra-kabel wordt verwacht dat die deze week nog operationeel zal zijn en de problemen bij BritNed zullen rond 7 februari zijn verholpen. Ondanks dat de interconnectoren niet werken, is de beschikbaarheid van elektriciteit in Nederland goed. Dit is onder meer te danken aan weerbeeld, er staat de afgelopen dagen een constante harde wind. Hierdoor hebben de offshore windmolens een beschikbaar vermogen van 2,2 GW en de onshore windmolens 3,5 GW.

Ondanks de voldoende beschikbaarheid van elektriciteit, zal er worden gecontroleerd op bovenmatig stroomverbruik van datacenters. Deze datacenters kunnen straks een handhaver verwachten wanneer zij te weinig of niets doen aan de reductie van het stroomverbruik. In het stroomverbruik van datacenters zit namelijk een flink besparingspotentieel, door simpelweg de instellingen aan te passen. Dit meldt het Financieel Dagblad die de resultaten van een praktijkproef hebben ingezien.

De datacenters liggen al langer onder vuur vanwege hun hoge stroomverbruik. Een datacenter verbruikt jaarlijks evenveel stroom als een kleine stad. Er wordt gevreesd dat er de komende jaren meer datacenters bijkomen en een groot beroep gaan doen op de beschikbare elektriciteit in Nederland. Dit probleem kan deels worden ondervangen door de datacenters op een ‘bespaar-stand’ te zetten. Een datacenter kan ongeveer 10 procent minder verbruiken door de instellingen op een ‘bespaar-stand’ te zetten. Dit is gebleken uit een project onder twintig ondernemingen, waaronder Rabobank, KPN en Schiphol.

Energie – Marktupdate week 2 – 2021

Na een bijzonder volatiele week voor aardgas, waarbij met name het eerste maandcontract aan het begin van de week een behoorlijke prijsrally liet zien, is de prijs gestegen. Afgelopen dinsdag liet de markt haar grillige kant zien met prijsfluctuaties van 30% intraday en 10% day to day. Volgens marktkenners waren leger rakende gasbergingen en LNG tankers die Europa ontwijken voor Azië onder andere de oorzaken van de prijsopdrijving. De extreme beweging die de markt op dinsdag liet zien had volgens meerdere deskundigen met name een speculatief karakter, de markt is inmiddels weer afgekoeld. De marktprijs voor CAL 2022 is gestegen met 2,0% tot 0,1603 €/m3, exclusief opslagen.

Ook de Europese elektriciteitsmarkt kende een volatiele week. De Peakload elektriciteit prijzen zijn licht gedaald en met name de langere termijn Baseload prijzen lieten een sterke daling zien. De korte termijn prijzen blijven echter relatief hoog op dit moment wat met name werd veroorzaakt door de hoge gasprijzen en hoge Co2 prijs. De marktprijs van Peakload van elektriciteit voor CAL 2022 is gedaald met 0,4% tot 54,53 €/MWh, exclusief opslagen.

De Co2 prijzen noteren op dit moment ruim boven de €30,00 per ton ondanks de winstnemingen van de afgelopen dagen, het lijkt dat €35,00 per ton de nieuwe technische drempel is geworden.

Ook de olieprijs (Brent) heeft afgelopen week een behoorlijke stijging laten zien en noteert nu rond de $56,00 per vat. De voorraden benzine en destillaten zijn in de Verenigde Staten met meer dan 4 miljoen toegenomen waarbij de voorraad ruwe olie wederom daalde. Een sterker wordende dollar weerhield de olieprijs ervan verder op te lopen. Een heroplevend virus in verschillende regio’s blijft boven de markt hangen en de tijd zal leren wat voor impact dit zal hebben.

Energie – Marktupdate week 1 – 2021

De gasprijzen stabiliseerden zich rond de jaarwisseling. December kenmerkte zich door aantrekkende grondstofprijzen onder aanvoering van een stijgende olieprijs en een positief sentiment op de financiële markten. De explosieve situatie in de Verenigde Staten en onzekerheid rondom de gemuteerde versie van het corona virus zorgen echter voor onzekerheid over de groeiverwachting van 2021. Omdat de olieprijs gevaar liep om weer onder de psychologische grens van $50 per vat te duiken, maakte Saudi-Arabië bekend zichzelf een extra productiebeperking van 1 miljoen vaten per dag op te leggen. De olieprijs reageerde goed op dit nieuws en steeg week op week met ruim 5% naar $54,38 (Brent, month-ahead).

De gasprijzen hebben nog wel steeds te maken met een lage aanvoer van LNG waardoor er meer dan gebruikelijk gebruik moet worden gemaakt van de gasreserves. Al met al hebben deze invloeden met name effect op de termijnprijzen van 2022 en in mindere mate op de termijnprijzen van 2023 en verder. 

Ook de elektriciteitsprijzen kenden een redelijk stabiele week. Waar de baseloadprijzen 1% a 2% stegen daalden de peakloadprijzen. Opvallend hierbij is de flinke daling van de CAL-24 prijs (-10,1%), die hiermee nu onder de prijs van CAL-22 ligt. Het is overigens wel gebruikelijk dat er met de jaarwisseling een verschuiving in kalenderprijzen plaatsvindt. Dit komt onder meer door de verschuiving van het leidende kalenderjaar van in dit geval CAL-21 naar CAL-22. 

De elektriciteitsprijzen ondervinden momenteel ondersteuning van de CO2 emissieprijs en de kolen- en gasprijzen. Vooral de CO2 emissieprijs trekt in de laatste twee weken flink aan en sloot gisteren op €34,76 per ton. Duidelijkheid over de Brexit en een opwaarts sentiment liggen hieraan ten grondslag. De prijzen van kolen en gas lijken ook mee te stijgen met het opwaartse sentiment. Dit zorgt voor een toenemende volatiliteit, omdat de instabiele marktsituatie in korte tijd kan zorgen voor flinke stijgingen en dalingen van de grondstofprijzen.