Energie – Marktupdate week 31 – 2020

Voor de derde opeenvolgende week daalden de gasprijzen met 2% a 3%. Na een korte periode waarin de prijzen een opleving kenden lijken de economische vooruitzichten weer grip te krijgen op de prijsvorming. Cijfers van het 2e kwartaal van dit jaar komen langzaam naar buiten en bevestigen dat er een stevige recessie op handen is. De economieën van de Verenigde Staten en Duitsland krompen respectievelijk met 9,5 en 10 procent, de grootste daling sinds de jaren ’70. In combinatie met meer dan voldoende aanvoer van gas leidt dit tot lagere prijzen.

De olieprijs is licht gedaald maar beweegt nog boven de $40 /vat (Bent, month-ahead). De OPEC hoopt dat het terugdraaien van de productiebeperkingen synchroon zal lopen met het aantrekken van de transport- en luchtvaartsector. Maar bij een tweede Coronagolf zal de OPEC nieuwe maatregelen moeten afkondigen om te zorgen dat de olieprijs niet ver weg zal zakken. De druk op de olieprijs is sowieso groot, wat leidt tot grote afboekingen bij oliebedrijven. Shell maakte deze week een recordverlies betekend van 15,4 miljard euro in het tweede kwartaal.   

De elektriciteitsprijzen volgen al weken de prijzen van aardgas, door de dominantie van gascentrales in de binnenlandse energiemix. Naast een lagere gasprijs kregen de elektriciteitsprijzen deze week ook neerwaartse ondersteuning van de CO2 emissieprijs. Waar de CO2 emissieprijs voorgaande weken de barrière van €30 /ton probeerde te doorbreken staat de prijs nu net boven de €25 /ton. Dit bevestigt de analyse dat de hoge prijs door speculatie omhoog werd gedreven. Nu het marktsentiment wat minder gunstig is neemt ook het geloof in een blijvend hoge CO2 emissieprijs af, in ieder geval op de korte termijn.

De kolenprijs noteerde deze week een kleine plus. In Nederland wordt het aandeel van kolencentrales steeds kleiner, maar in omringende landen is de inzet van deze centrales aanzienlijk groter. Met de lagere CO2 emissieprijs nam de productie van de Europese kolencentrales wat toe, met een hogere kolenprijs tot gevolg.

Energie – Marktupdate week 30 – 2020

De aardgasprijzen kenden deze week een forse daling. De Cal-21 prijs leverde bijna 4% in en sloot voor het eerst sinds 17 juni weer onder de 0,12 €/m3. Ook de overige termijnprijzen leverden tussen de 2% en 3% in. Onzekerheid over herstel van de economie vormt de voornaamste drijver van de lagere prijzen. Afgelopen week werd pijnlijk duidelijk dat het coronavirus nog niet onder controle is, met een forse toename van het aantal besmettingsgevallen in Nederland en omliggende landen. De gasprijs wordt verder gedrukt door de lage vraag naar gas, Rusland heeft hierdoor zelfs de toelevering van gas teruggeschroefd.

De olieprijs wist week op week wel te stijgen. Het akkoord over het Europese herstelpakket gaf wat ondersteuning aan de olieprijs. Ook vielen berichten over de Amerikaanse productie tegen, de productie van schalieolie is flink teruggelopen. Daarnaast houden de productiebeperkingen van de OPEC de prijs op niveau. Analisten van Bloomberg maken zich wel zorgen over de langere termijneffecten van deze invloeden. De OPEC heeft aangekondigd de productiebeperkingen langzaam af te bouwen en door de (tijdelijke) terugkeer van het coronavirus staan ook de economische groeivoorspellingen onder druk.

De elektriciteitsprijzen wisten deze week goed te profiteren van de lagere gasprijzen. Cal-21 peakload tekende voor een min van 4% en Cal-21 baseload voor een min van 3,4%. De elektriciteitsprijzen lijken daarmee dus weinig invloed te ondervinden van de CO2 emissieprijs, die week op week wederom ruim 2% steeg. Door het hoge percentage relatief schoon geproduceerde elektriciteit uit gascentrales en het toenemende aandeel duurzaam opgewekte elektriciteit is dit ook wel een logische ontwikkeling, er zijn hierdoor namelijk minder emissierechten nodig voor de binnenlandse elektriciteitsproductie.

De hoge prijs voor CO2 emissierechten blijft opmerkelijk. Ondanks het akkoord over het Europese herstelfonds blijven de economische vooruitzichten omgeven met onzekerheid. De hoge emissieprijs wordt in stand gehouden door speculanten die voorsorteren op een groen herstel van de Europese economie, met een daarbij behorende hoge CO2 emissieprijs. Maar met de aankomende recessie in het vooruitzicht lijken er eerder minder dan meer emissierechten nodig te zijn in de komende kwartalen. De vraag is dus hoe lang het huidige prijsniveau van de emissierechten zal aanhouden.

Energie – Marktupdate week 29 – 2020

De marktprijs van CAL-21 voor aardas heeft na weken van stijgen weer een daling ingezet. Dankzij deze daling zakt de marktprijs naar € 0,1246 per m3. Deze daling wordt veroorzaakt door meerdere factoren. Een van deze oorzaken is het aanwezige overschot van aardgas vanuit Rusland en Noorwegen. Het aanbod van aardgas is hoger dan de vraag. De lage vraag komt voort uit de vrijwel volle gasreserves waar Nederland over beschikt.

Dankzij de lage aardgasprijs verkeert de markt voor kolen in zwaar weer. Voor de productie van elektriciteit wordt er gebruikt gemaakt van kolen en aardgas. Nu de marktprijs van aardgas dit lage punt heeft bereikt, worden kolen uit de markt geconcurreerd; een positieve ontwikkeling voor het verminderen van de uitstoot van CO₂.

Aardgas wordt nu veelvuldig gebruikt voor de opwek van elektriciteit, iets waar kolen voorheen de grootaandeelhouder in was. Aardgas stoot minder vervuilende stoffen uit dan kolen waardoor er minder CO₂ emissierechten nodig zijn. Het minder nodig hebben van deze emissierechten is positief voor de prijsontwikkelingen van onder andere elektriciteit.

Net als de marktprijs van aardgas hebben ook de elektriciteitsprijzen een daling van een enkele procent ingezet, ten opzichte van de afgelopen week. In de marktupdate van vorige week werd er namelijk geconcludeerd dat de prijs van CAL-21 voor elektriciteit met bijna tien procent was gestegen. De stijging werd veroorzaakt door de gestegen emissierechten (EUA). Deze rechten behalen weken achtereenvolgens net niet de prijs van € 30 per ton CO₂. De marktprijs van CAL-21 staat nu op € 48,22 per MWh voor PeakLoad.

De reden voor de hoge marktprijs voor de emissierechten is te vinden in de speculaties over de aangekondigde duurzame maatregelen van de Europese Unie. Er wordt namelijk gespeculeerd dat het huidige systeem van emissierechten zal worden hervormd. Deze prijsstijging is eigenlijk vreemd. Naast het feit dat het wordt gevoed door de speculaties, zou eigenlijk het tegenovergestelde van toepassing moeten zijn. Een recessie of economische krimp is hoogstwaarschijnlijk aanstaande en een stijging van de CO2 emissierechten past hier niet bij.

Vandaag (vrijdag 17 juli) komt de top van de Europese Unie in Brussel bij elkaar. Voornaamste onderwerpen zullen de COVID-19 schade zijn en de wijze waarop de Europese economieën hier duurzaam van kunnen herstellen. De manier waarop een eventuele hervorming zal worden vormgegeven zal op energiegebied veel uit gaan maken.

Energie – Marktupdate week 28 – 2020

CAL-21 komt langzaamaan weer in de buurt van de dertien cent per m3. De laatste keer dat we CAL-21 boven de dertien cent zagen staan was elf maart. De gasmarkt is aan het herstellen, maar structureel is er voorlopig geen hogere vraag. Als we een zachte herfst en winter tegemoet gaan, dan kan het zijn dat producenten voor de keuze komen te staan om productievelden te sluiten. Het is de stijging van CO₂ die de aardgasprijs voorzichtig op sleeptouw neemt, maar ook is de elektriciteitsconsumptie aan het herstellen. “We zitten nog een paar procent onder het normale verbruik in deze periode”, aldus een analist.

In vier weken tijd zijn de CAL-21 tarieven met ongeveer tien procent gestegen. De grootste stuwende factor zijn de CO2-emissierechten. Afgelopen week stond de prijs voor een emissierecht boven de € 30,- (dec-2021). Half maart kon ditzelfde emissierecht voor minder dan € 16,- worden aangeschaft. Om de impact van deze stijging duidelijk te maken volgt het volgende rekenvoorbeeld:

Voor één MWh (1.000 kWh) grijze stroom wordt ruim een halve ton CO2 uitgestoten. Een energieproducent die half maart CO2-emissierechten (dec-2021) heeft aangeschaft kan in december 2021 één MWh ruim € 7,- voordeliger produceren t.o.v. een energieproducent die afgelopen maandag CO2-emissierechten (dec-2021) heeft aangeschaft.

Waarom stijgen de prijzen voor CO2-emissierechten zo sterk? Energeia kopt “Stijging CO₂-prijs op geruchten”. De huidige prijs weerspiegelt in ieder geval niet de economische situatie, aldus een analist. Vorige week schreven we al over de geruchten over het invoeren van een bodemprijs voor CO2. Deze situatie is niet verandert. De prijs zou misschien wel rond € 40,- kunnen liggen. Overheden stellen steunpakketten op voor economisch herstel en overweegt eisen te stellen voor verduurzaming. Het instellen van een bodemprijs voor CO2 kan een dergelijke eis zijn.

CAL-21 komt langzaamaan weer in de buurt van de dertien cent per m3. De laatste keer dat we CAL-21 boven de dertien cent zagen staan was elf maart. De gasmarkt is aan het herstellen, maar structureel is er voorlopig geen hogere vraag. Als we een zachte herfst en winter tegemoet gaan, dan kan het zijn dat producenten voor de keuze komen te staan om productievelden te sluiten. Het is de stijging van CO₂ die de aardgasprijs voorzichtig op sleeptouw neemt, maar ook is de elektriciteitsconsumptie aan het herstellen. “We zitten nog een paar procent onder het normale verbruik in deze periode”, aldus een analist.

Energie – Marktupdate week 27 – 2020

De gasprijzen zijn deze week ruim 3 procent gestegen. De CAL-21 sloot gisteren (2-7-2020) op €0,1228 €/m3, het hoogste niveau sinds april. Verantwoordelijk voor deze opwaartse beweging is de olieprijs, die deze week flink steeg (+5,5%). Ook speelt het optimisme op de aandelen- en financiële markten mee, wat handelaren voorlopig het vertrouwen geeft dat de mondiale economie aan het herstellen is. Hier schuilt ook gelijk risico, want grote bedrijven brengen hun Q2 cijfers pas deze maand naar buiten. Algemeen wordt aangenomen dat deze zeer slecht zullen zijn, waardoor de kans op een beursval groot is. Dit zal ook onherroepelijk leiden tot een daling van de olie- en daarmee ook gasprijzen.

De olieprijs steeg op het nieuws dat de mondiale reserves wat zijn afgenomen en dat het de OPEC is gelukt minder olie te produceren dan voorgaande maanden. Ook het optimisme over economisch herstel drijft de olieprijs op. Wel maakten Shell en BP deze week grote afschrijvingen bekend, van respectievelijk 22 en 17,5 miljard euro. De olie-industrie heeft zwaar te lijden onder de corona-crisis en de daarmee samenhangende lage olieprijs. Hierdoor rijst ook de vraag of de olie-industrie zich kan herstellen naar het niveau van voor de crisis.

De elektriciteitsprijzen stegen deze week eveneens stevig, met 3 a 4 procent. Naast de hogere gasprijs trok ook de prijs voor CO2 emissierechten deze week flink aan. De markt voor CO2 emissierechten lijkt hiermee voor te sorteren op een “groen” herstel van de Europese economie. In steeds meer landen wordt gesproken over duurzame strategieën om de coronacrisis het hoofd te bieden. De relatief hoge prijs voor CO2 rechten zorgt ervoor dat gas nog steeds ruim de voorkeur heeft boven kolen, bij het opwekken van elektriciteit. Doordat deze week ook de kolenprijs meesteeg met de olieprijs zal dit voorlopig ook zo blijven.

Er was deze week goed nieuws voor duurzame productie-installaties, welke vanaf deze maand een belangrijkere rol gaan spelen in het op spanning houden van het net. Voorheen konden productie-installatie van elektriciteit alleen inschrijven in tijdvakken van 24 uur, waardoor duurzame productie-installaties niet konden deelnemen. Nu deze tijdsvakken zijn verkleind naar blokken van 4 uur is het voor grote duurzame productie-installaties wel mogelijk deel te nemen. Dit zal de kosten voor het op spanning houden van het net verlagen, omdat er door de deelname van duurzame productie-installaties meer concurrentie is.