Energie – Marktupdate week 26 – 2020

Net zoals vorige week beweegt de aardgasmarkt zich zijwaarts. Een lichte daling van één procent zorgt ervoor dat het markttarief voor CAL21 op € 0,1188 per m3 staat. Voornaamste reden van deze lichte daling is dat de vraag naar aardgas vorige week hoger was dan deze week. Hiernaast vindt er momenteel een hittegolf plaats in Nederland wat zorgt voor veel duurzame opwek, hierdoor produceren gascentrales minder.

Na weken van stijging is de prijs van olie deze week gedaald; een vat Brent olie bevindt zich nu net boven de 40 dollar per vat. Volgens bronnen heeft dit deels te maken met de nieuwe golf Corona besmettingen in Amerika. Amerikaanse staten als Californië, Florida en Texas spreken van een massale Corona uitbraak.

Deze nieuwe uitbraken creëren angst op de oliemark wat zorgt voor een prijsdrukkend effect, iets waar de Opec+ leden zich zorgen om maken. De leden van Opec+ hebben onlangs afspraken gemaakt om minder olie te produceren. Dit zorgde voor een prijsstijging en had het gewenste effect. Alleen zorgen deze nieuwe uitbraken voor een vertraging van het economische herstel, iets wat zijn weerslag zal hebben op de oliemarkt.

Wanneer de economie niet aantrekt, zal de vraag naar olie laag blijven en misschien wel nog lager worden dan nu het geval is. Het Internationale Monetaire Fonds voorspelde afgelopen woensdag een diepere recessie dan dat zij twee maanden geleden eerder voorspelde. Mocht dit Fonds het nu bij het rechte eind hebben dan zal dit een flinke tegenslag zijn voor de OPEC+ leden.

Het CAL21 markttarief van elektriciteit is deze week met één procent gestegen tot € 46,20 per MWh voor PeakLoad. De grootste drijfveer van deze stijging is de UEA CO2-emissierechten. De emissierechten hebben momenteel een prijspeil van voor Corona. De stijging wordt gestuurd door de geruchten over Europese groene herstelplannen. Deze herstelplannen zouden samengaan met hervorming van het emissiehandelssysteem, door onder andere een bodemprijs voor een emissierecht in te voeren; dit is er namelijk nu niet.

Hervorming gaat wellicht niet alleen plaatsvinden voor de emissierechten, maar ook naar de manier hoe er naar duurzaam opgewekte energie wordt gekeken. De energieleverancier Vattenfall stelt haar plannen uit voor de komst van de grootse biomassacentrale van Nederland. De reden hiervoor is dat de Tweede Kamer af wilt van nieuwe subsidies voor de verbranding van hout in biomassacentrales. Op het gebruik van hout als brandstof is namelijk kritiek. Er heerst namelijk een ’houtkoorts’ in Europa door de toegenomen vraag, iets wat leidt tot ontbossing in de wereld.

Elektriciteit uit biomassacentrales wordt echter nu nog als duurzame opwekking erkend. Energie uit een biomassacentrale wordt bio-energie genoemd. Brandstof voor deze energie is houtafval, rioolslib, GFT van huishoudens, mest etc., zolang het biologisch of organisch materiaal is. Dit type energie heeft een groot aandeel in de verbruikte duurzame energie in Nederland, in 2019 was namelijk 27% van de duurzame elektriciteit opgewekt uit zo’n centrale.

Er komt echter meer kritiek op deze manier van energieopwekking, vooral op de brandstof die hiervoor wordt gebruikt. Hout vertegenwoordigt namelijk een groot deel van deze brandstof. Volgens Milieu Centraal komt bij het verbranden van hout in één keer alle CO2 vrij die in tientallen jaren is vastgelegd, wellicht meer dan bij de verbanding van steenkool (www.milieucentraal.nl).

Hoe duurzaam het gebruik van hout als brandstof is valt moeilijk te zeggen. Feit is dat de overheid hier eerst beter naar wil gaan kijken voordat er nieuwe subsidieregelingen worden getroffen.

Energie – Marktupdate week 25 – 2020

De aardgasmarkt beweegt zich al geruime tijd zijwaarts. Voldoende aanbod en een geringe mondiale vraag zorgt voor lage spot en future prijzen. De afgelopen dagen lopen de gasprijzen van 2021 t/m 2024 geleidelijk omhoog voornamelijk als gevolg van de gestegen CO2 kosten.

De prijs van EUA CO2-emissierechten staat ondertussen op het niveau van voor de Corona crisis en wordt gedreven door politiek. Er klinken steeds hardnekkigere geruchten over het invoeren van een bodemprijs, wat Europa moet helpen bij het realiseren van haar CO2 doelstellingen. Hiernaast heeft ook het ruime economische beleid een rol in het stijgen van deze koers. Het pompen van geld in de economie zorgt voor gestegen beurskoersen wat de CO2-prijs omhoog drijft. Een hogere CO2 prijs leidt tot meer vraag naar aardgas, doordat kolencentrales meer CO2 uitstoten dan gasgestookte centrales.

De oliemarkt is relatief stabiel en noteert nu rond de $40/ vat (Brent month-ahead). Net als op de gasmarkt zijn de voorraden goed gevuld. Dat de olieprijs niet verder daalt is toe te schrijven aan de OPEC+, die met productiebeperkingen het aanbod probeert te verlagen. Op dit moment wordt met veel nervositeit gekeken naar China. Als er een tweede Corona golf komt zal dit veel impact hebben op de wereldwijde economie met alle gevolgen van dien op de energiemarkten.

In navolging van aardgas stegen ook de elektriciteitsprijzen van 2021 -2024. De oorzaak hiervan is hetzelfde als bij aardgas. De sterk gestegen CO2-emissierechten zorgen op termijn voor een hogere kostprijs van elektriciteit.

Op de kortere termijn (dagmarkt) zijn de afgelopen weken hogere prijzen te zien dan in april in mei. Deze twee maanden waren dan ook historisch laag. De afgelopen weken waren een aantal energiecentrales in onderhoud en dat, gecombineerd met minder duurzame productie, heeft ervoor gezorgd dat de prijzen gemiddeld rond de €25 / MWh zitten in plaats van de €18 in april en mei.

Energie – Marktupdate week 24 – 2020

De termijnproducten vertoonden afgelopen week een zijwaarts prijsverloop. Ten opzichte van de andere CAL-producten heeft het CAL-21 product de grootste prijsverandering meegemaakt. De factoren die de tarieven beïnvloeden zijn deze week dan ook voornamelijk korte termijn effecten. Zo was de verwachting dat de LNG aanvoer zou opdrogen (prijs stuwend effect). Wat betreft de aanvoer vanuit de verenigde staten is dat ook zo, maar vanuit Qatar blijft LNG aangevoerd worden (prijs drukkend effect).

Olie

De olieprijs heeft heftige tijden meegemaakt. Na het historische dieptepunt van de WTI olieprijs zijn de olieprijzen sterk gestegen. Het prijsherstel werd gedreven door de toegenomen vraag naar olie door de versoepeling van de coronamaatregelen, maar ook omdat het beleid aan de aanbodkant goed in de gaten wordt gehouden. De OPEC en partners zitten kort op de bal. Tot voor kort bekeken zij de marktsituatie slechts twee keer per jaar en baseerden daar hun beleid op. Dit jaar hebben al meerdere overleggen plaatsgevonden en staan er nog drie gepland. Het doel van de overleggen is om de markt sneller in balans te krijgen en de voorraden te normaliseren. Hier is de OPEC+ redelijk in geslaagd. Marktkenner Hans van Cleef verwacht niet dat de prijzen verder zullen stijgen.   

Elektriciteit (CAL-21) heeft een volatiele week meegemaakt, maar dat is niet te zien in bovenstaande afbeelding. De eerste dagen van de week stegen de elektriciteitstarieven als gevolg van de stijgende trend van de CO2-emissierechten. Volgens een marktkenner stegen deze tarieven als gevolg van het algemene sentiment. Via de aandelenbeurzen krijgt dat sentiment afgelopen donderdag overigens een knauw, die ook bij de CO2-emissierechten en elektriciteitsmarkt met enkele procenten prijsdaling voelbaar is.

Energie – Marktupdate week 23 – 2020

Het tarief van aardgas stijgt deze week met drie procent. Dit resulteert in een aardgastarief van € 0,1189 per m3 voor CAL-21. Een flinke stijging ten opzichte van vorige week, waar het tarief van aardgas toen juist daalde met drie procent.

Verklaring komt onder meer door de weersverwachtingen en het uitblijven van hernieuwbare energie. De afgelopen weken heeft het zonnige weer er namelijk voor gezorgd dat de vraag naar aardgas afnam. Het gevolg hiervan was een lager tarief. Aangezien de weersverwachtingen voor komende week somber zijn, stijgt de vraag naar aardgas.

Desalniettemin zijn de tarieven van aardgas historisch laag te noemen. Als we straks mogen spreken over een ‘pre-, present- en post-Corona tijd, zullen er interessante verschillen te zien zijn. Op 11 januari (pre-Corona) was het tarief van aardgas voor CAL-21 € 0,1629 per m3. Een aanzienlijk verschil tussen het tarief van deze week en toen.

Uiteraard gaat deze vergelijking niet helemaal op en zijn er meerdere factoren die speelden. Rond de tijd van 11 januari speelde er bijvoorbeeld een prijsoorlog tussen Saudi-Arabië en Rusland over olie, iets wat een enorm effect had op de prijs van aardgas.

Vandaag de dag zijn het niet Saudi-Arabië en Rusland die overhoop met elkaar liggen, maar juist deze twee landen met de andere olieproducerende landen. De prijs voor een vat Brent olie was een lange tijd erg laag. Dankzij een besluit van de OPEC om de productie te reduceren, steeg de prijs gering. De prijs van een vat olie is echter nog altijd laag dankzij een mindere vraag naar olie. Hierdoor willen Saudi-Arabië en Rusland langer vasthouden aan de productiebeperking, met als voorwaarde dat de betrokken olielanden zich ook aan de afspraken houden. Dit gebeurt namelijk in mindere mate.

Landen als Nigeria en Irak houden zich minder goed aan de afspraken dan Saoedi-Arabië, iets wat tot ergernis leidt in de hoofdstad Riyad. Het gerucht gaat dat de officiële vergadering van de OPEC vervroegd is van vorige week naar deze week, om dit onderwerp aan te kaarten.

Ondanks deze onenigheden stijgt de prijs van olie. De prijs van een vat Brent olie ligt net onder de 40 dollar per vat. Een positieve ontwikkeling voor de olieproducerende landen die tevens positief gestemd zullen zijn over het opstarten van het toerisme, dus het opstarten van de vliegbewegingen.

De vraag is echter hoelang deze ontwikkeling stand gaat houden. Een tweede golf van het Corona virus is namelijk realistisch te noemen. Daarnaast zitten de opslagtanks van olie wereldwijd vol en wordt de schade aan de economie met de dag duidelijker. De verwachting is dat een enorme vraag naar olie niet zal plaatsvinden. Volgens Hans van Cleef, energie-econoom bij de ABN Amro, is de olieprijs op dit moment gebaseerd op hoop en niet op feiten.

Het tarief van elektriciteit is deze week met twee procent gestegen. Deze stijging zorgt ervoor dat het tarief voor Peak-Load neerkomt op € 44,71 per MWh voor CAL-21. Het tarief van elektriciteit is voor het merendeel onderhevig aan de ontwikkelingen van aardgas. Wanneer het tarief van aardgas stijgt, zal elektriciteit dit vaak ook doen.

Hiernaast heeft de CO2 prijs tevens invloed op het tarief van elektriciteit. De prijs van CO2-emissierechten (EUA) stijgt de afgelopen periode gestaag, maar verplaatst zich nu meer zijwaarts. Het tarief ligt op dit moment rond de € 22 per ton.