Energie – Marktupdate week 48 – 2019

Het vigerende contract over de doorvoer van Russisch gas (Gazprom) door Oekraïne (Naftogaz) loopt op 31 december 2019 ten einde. De twee partijen zijn met elkaar in overleg voor het volgende contract. De onderhandelingen zijn precair. De Europese Commissie is bang dat de onderhandelingen spaak lopen en tot een nieuw gasdispuut leiden. Dit kan een flink knelpunt veroorzaken, er komt jaarlijks namelijk ongeveer 87 miljard kubieke meter Russisch aardgas via Oekraïne naar Europa.

De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan voor een langdurig contract met de Oekraïense gassector. De onderhandelingen zijn op dit moment nog gaande, maar de minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) geeft wel al aan dat Nederland geen direct leveringszekerheid-risico loopt. De markt onderschrijft deze stelling: Potentiële problemen met de gastoevoer kunnen een prijsopdrijvend effect hebben, maar we zien we geen reactie van de markt.

De CAL-20, CAL-21 en CAL-22 prijzen zijn allen ongeveer een procent gestegen. Een mogelijke verklaring voor deze stijging is te vinden in Frankrijk. In Frankrijk is de productie door kerncentrales lager dan normaal, wat zich vertaalt in hogere prijzen. Door de fysieke connectie tussen – onder andere – Frankrijk, België, Nederland en Duitsland, hebben landelijke prijsfluctuaties ook effect in de andere landen. Het Europese verband van transmissienetbeheerders Entso-E heeft in zijn jaarlijkse winter-outlook gewaarschuwd voor de elektriciteitssituatie in Frankrijk en België, mocht het lange tijd erg koud worden.

De prijs voor olie is aan een gestage opmars bezig. De opmars begon in oktober en is vooral gestoeld op de verwachting dat de Verenigde Staten en China tot overeenstemming komen in hun handelsconflict. Anderzijds bleek afgelopen woensdag dat de Amerikaanse olievoorraden tegen de verwachting in zijn gestegen, wat een prijsverlagend effect heeft.

Energie – Marktupdate week 47 – 2019

Waar de Cal-20 gasprijs begin deze week nog de dalende trend vervolgende, steeg de markt afgelopen dagen gestaag. Hierdoor komt de week-op-week stijging uit op 0,3%. De stijging is toe te schrijven aan de gestegen grondstofkosten. Zo steeg de olieprijs (Brenth month-ahead) de afgelopen twee dagen met 2,3% tot bijna 60$/vat. De stijging was een direct gevolg van lagere Amerikaanse voorraden. De olieprijs zal de komende twee weken worden beïnvloed door berichtgeving rondom de OPEC-meeting van 5 en 6 december.

Met voldoende voorraad en een ruim aanbod aan Noors, Russisch en LNG aardgas is de kans op een sterke prijsstijging op korte termijn niet reëel. Hierbij speelt mee dat het einde van de handelsoorlog nog niet in zicht is. Beleggers vrezen namelijk dat de eerdere afspraken over het verlagen van de handelstarieven niet zullen worden nagekomen.

Als gevolg van de gestegen grondstofprijzen liet ook de Cal-20 elektriciteitsprijs een kleine stijging zien. De prijs voor CO2-emissierechten toonde een opmerkelijke stijging, terwijl er geen directe aanleiding voor lijkt te zijn. De Duitse regering publiceerde een plan voor het sluiten van de kolencentrales. Onduidelijk is of dit plan ook de reeds aangewezen CO2-certificaten uit de markt haalt. Wanneer de rechten niet uit markt worden gehaald zal dit leiden tot een sterke daling van de CO2-prijs. Wanneer de rechten wel uit de markt worden gehaald zal dit geen prijsverschil tot gevolg hebben. Duitsland heeft ongeveer 40 kolencentrales die in 2038 uitgefaseerd moeten zijn.

Met de terugkeer van de Belgische centrale Tihange is er sprake van voldoende aanbod waardoor de verwachting is dat de elektriciteitsmarkt voor 2020 de komende periode een stabiel beeld zal vertonen.

Energie – Marktupdate week 46 – 2019

De gasprijzen lieten net als voorgaande week een stabiel verloop zien. De Cal-20 prijs noteerde een kleine min terwijl de langere termijnprijzen licht stegen. Er wordt een milde winter voorspeld wat zorgt voor minder druk op gasprijzen. De olieprijs zorgde deze week wel voor wat opwaartse druk. De voorlopige handelsdeal tussen China en de VS zorgt voor optimisme over de groeicijfers in 2020. Dit wordt ondersteund door  de aandelenkoersen, die momenteel op recordhoogtes liggen.

Voor 2020 wordt wel nog een flinke overproductie van olie verwacht, tenzij de OPEC hard ingrijpt. De huidige productiebeperkende afspraken van de OPEC zijn niet afdoende om de overproductie in te perken. Wat hierbij ook niet meehelpt is dat deze week in Iran een zeer groot olieveld is ontdekt, wat Iran naar de 3e plaats laat stijgen van landen met de grootste oliereserves. De OPEC calculeert echter in dat huidige grootproducenten als de VS in 2020 significant minder olie gaan produceren. Dit zou de overproductie wat kunnen inperken.

De elektriciteitsprijzen profiteerden van lagere grondstofprijzen. Met name de kolenprijs en de prijs voor CO2 emissierechten leverden week op week in. Dit zien we terug in de Cal-20 elektriciteitsprijs die ten opzichte van vorige week 2,5% daalde. De langere termijnprijzen profiteren normaal gesproken wat minder van deze voornamelijk korte termijn factor.

Voorlopig zijn er weinig prijsopdrijvende factoren van invloed op de kolenprijs en de prijs voor CO2 emissierechten. Een koude winter zou hier echter verandering in kunnen brengen, omdat in het huidige prijsniveau de voorspellingen voor een zachte winter zijn ingeprijsd.

Energie – Marktupdate week 45 – 2019

De aardgasprijs voor 2020 was de afgelopen dagen gestaag opgelopen als gevolg van lagere temperaturen. Gisteren werd dit echter weer gecompenseerd waarmee de gasprijs deze week een vlak verloop kende. De volle reserves en voldoende beschikbaarheid van LNG zorgen dat de gasprijs niet hard kan stijgen. Een sterke Europese vraag, als gevolg van (extreem) lage temperaturen, kan zorgen voor hogere prijzen maar ligt momenteel niet in de lijn der verwachting. Een ander aandachtspunt op de aardgasmarkt is de beursgang van Saudi Aramco, het grootste oliebedrijf ter wereld. In aanloop naar deze beursgang is er veel gelegen aan Saudi Aramco om de olieprijs op te drijven, om hiermee de waarde te verhogen.

Net als de markt voor aardgas kende ook elektriciteit CAL-2020 een relatief vlak verloop. Een kleine plus op de prijs van steelkool en aardolie werd gecompenseerd door lagere CO2-tarieven. De CO2-prijs werd naar beneden gedrukt door tegenvallende economische cijfers van de Europese Unie. De Europese commissie rekent voor 2020 met een economische groei van 1,4%, waar eerder nog met 1,6% rekening werd gehouden.

Economische licht aan de horizon is er met betrekking tot het handelsconflict tussen China en de VS. Beide partijen hebben afgesproken om de wederzijdse importheffingen stapsgewijs af te bouwen. Zowel de VS als China kampen met tegenvallende groeicijfers, mede als gevolg van dit conflict, en hopen hiermee deze tendens te keren. Het is echter verre van zeker of er, op korte termijn, een definitief einde gaat komen aan het handelsconflict. Er zijn nog tal van punten waar beide landen lijnrecht tegenover elkaar staan, zoals de Chinese subsidie van bedrijven. Desondanks reageerde de Europese en Amerikaanse beurzen positief met een (kleine) stijging tot gevolg.

Energie – Marktupdate week 44 – 2019

Aardgas CAL-20 is deze week bijna vier procent gedaald. Vorige week zagen we ook al een flinke daling, namelijk bijna drie procent. Omdat kalenderjaar 2020 nog maar een kleine twee maanden van ons verwijderd is, hebben de weersverwachtingen impact op de jaarprijs van CAL-20. Het wordt de komende dagen weer wat warmer, aangevuld met wind en neerslag. Dit zijn allemaal vraagdrukkende factoren. De commerciële bergingen blijven vol en de LNG-aanvoer is hoog.

Maar ook werd de CAL-20 prijs (en verdere jaren) beïnvloed door de aankondiging van Denemarken om de aanleg van Nord Stream 2 toe te staan. Dit project brengt in de loop van volgend jaar extra Russisch gas naar Europa. De markt berekent meteen hoeveel extra gas naar Europa kan komen, en vanaf wanneer dat gebeurt. Dit wordt vervolgens ingeprijsd in de termijnproducten.

Elektriciteit CAL-20 is ook gedaald. Met een daling van twee procent is de daling – net als vorige week –  minder sterk dan de daling van aardgas CAL-20. Dit is logisch aangezien de prijs van aardgas en elektriciteit in Nederland behoorlijk correleren, maar er ook andere factoren zijn die voor opwaartse druk zorgen. Een voorbeeld van een zo’n factor is de CO2-prijs. Stijgende CO2-prijzen zorgen voor opwaartse druk.

De aanstaande Britse verkiezingen (12 december) zorgden dinsdag voor een opwaartse prijsdruk op de markt voor CO2-emissierechten. De kans op een no-deal-Brexit is in de ogen van de marktdeelnemers afgenomen. Door de hogere CO2-prijs wordt de Dark Spread nog minder interessant, waardoor de steenkoolprijzen nieuwe laagtes verkennen.

COBRAcable

Vanaf september 2019 is de zogenoemde ‘groene kabel’ tussen Nederland en Denemarken in gebruik genomen. De COBRAcable is een initiatief TenneT en de Deense elektriciteits- en gasnetbeheerder Energinet. Nederland kan via de kabel meer duurzame elektriciteit importeren, vooral wind uit Denemarken. Verder is de kabelverbinding zo ontworpen dat het in een later stadium mogelijk is om een windpark op zee aan te kunnen sluiten. Hierdoor draagt de kabel bij aan de verwezenlijking van een duurzaam internationaal energielandschap.