Energie – Marktupdate week 30 – 2019



Vanwege de vakantieperiode deze week een verkorte update.

De gasmarkt is na een korte opleving twee weken geleden weer teruggekeerd op het prijsniveau van rond de 18 €ct/m3. Er is voldoende aanbod van Russisch en Noors aardgas met daarbij een verdere groei van de import van LNG. Ook aan de vraagzijde zijn er geen grote problemen. De voorraden zijn goed gevuld voor de komende winter waardoor de vraag naar gas stabiel en voorspelbaar is.

De olieprijs draagt ook haar steentje bij aan de stabiliteit van aardgas en noteert al geruime tijd tussen de 60 en 65 $/vat (brent month-ahead).

In tegenstelling tot aardgas is de prijs van de jaarproducten van elektriciteit erg bewegelijk. De prijs van de CO2-rechten drukt steeds zwaarder op de kostprijs van elektriciteit. Dit is mede de oorzaak dat de prijs van elektriciteit de afgelopen periode is gestegen.



Energie – Marktupdate week 29 – 2019

In juni zorgde de aanhoudende instroom van gas in Europa en de hoge opslag in noordwest Europa dat de TTF-gasprijs daalde tot het laagste niveau in tien jaar. Een andere factor die bijdroeg aan de daling van de gasprijs was de hoeveelheid vloeibaar aardgas (Liquified Natural Gas – LNG) die aanlandde in Europa.

Vorige week is de TTF-gasprijs plotseling en sterk gestegen (zie onze marktupdate van week 28). De geplande en niet-geplande productiestops die de instroom van gas uit Noorwegen en Rusland beperken, hebben mede gezorgd voor opwaartse druk op de gasprijs.

Maar ook de stijging van de kolenprijs (+10% sinds eind juni) drijft de vraag naar gas op. Door de gunstige prijs van gas ten opzichte van kolen houdt de overstap van kolen naar gas aan en neemt de vraag naar gas derhalve toe. Daarnaast zorgt het toegenomen percentage duurzame energie in Europa ervoor dat gas interessanter wordt. In een dergelijk landschap is er vraag naar (relatief) flexibele backup-capaciteit om de onvoorspelbaarheid van het aanbod van duurzame energie op te vangen.

Toch – ondanks de recente stijging – staat de prijs van kolen nog steeds erg laag ten opzichte van juli 2018 (bijna gehalveerd). Zorgen omtrent het milieu en de hoge prijs van emissierechten (verschuiving naar andere brandstof voor elektraproductie) waren de belangrijkste redenen die de prijs van kolen onder neerwaartse druk hebben gezet. De omvangrijke kolenvoorraden in Europa en de afnemende Chinese invoer hadden eveneens een neerwaarts effect op de kolenprijs.

Wel zijn er signalen dat de vraag naar kolen een comeback maakt. De kolen-termijncontracten staan flink hoger geprijsd dan de maandcontracten. Een mogelijke oorzaak kan zijn dat de elektriciteitsvraag in Europa nog steeds toeneemt. Dit zou verklaren waarom zowel gas, kolen als CO2-emissierechten vorige week gestegen zijn.

Ook het oplopen van de prijs van CO2-emissierechten drijft de vraag naar gas op. De prijs voor CO2-emissierechten is gestegen omdat ook (naast gas) de vraag naar kolen steeg in de tweede helft van juni. De vraag naar kolen steeg omdat er minder duurzame elektraproductie was, maar de vraag wel hoog was door een hittegolf (airco’s). Hierdoor steeg de vraag naar CO2-emissierechten. De prijsstijging van de CO2-emissierechten zette door tot een niveau van € 29,- per ton.

Tot eind juni leek de hogere prijs voor CO2-emissierechten de neerwaartse druk van de kolen- en gasprijs op de groothandelsprijs voor elektriciteit te compenseren. Hierdoor was de elektriciteitsprijs in het tweede kwartaal van 2019 redelijk stabiel. Sinds juli oefent de CO2-emissierechtenprijs, als gevolg van de stijging van de kolen- en gasprijs, extra opwaartse druk uit.

Deze week opende dan ook met prijsstijgingen op de elektramarkt, maar het sentiment is inmiddels omgeklapt. Zowel aardgas, kolen, olie, CO2 en elektriciteit zijn deze week (iets) gedaald.

De olieprijs daalde omdat er een nieuwe ronde van het ‘handelsconflict’ wordt verwacht tussen de VS en China. Daarbij hapert de olieconsumptie van de VS (Bron: Bloomberg), waardoor de voorraden verder oplopen. Dreiging in het Midden-Oosten houdt de prijs in balans, maar deze spanning lijkt langzaam op te lossen.

Energie – Marktupdate week 28 – 2019

De gasprijzen stegen deze week fors. Waar de Cal-20 prijs vorige week tussen de 17 €ct/m3 en 18 €ct/m3 bewoog sloot de prijs gisteren net boven de 19 €ct/m3. De stijging is een duidelijk signaal dat de gasprijs alleen in hele gunstige omstandigheden onder de 18 €ct/m3 duikt. Deze week werd de druk op de gasprijs echter opgevoerd door zowel een hogere olie- als CO2 emissierechtenprijs.

De olieprijs steeg week op week ruim 4% onder druk van het buitenlandbeleid van de VS. De stijgende importtarieven zetten de internationale betrekkingen steeds verder onder druk, wat op de korte termijn de prijs doet laat stijgen. Uiteindelijk zullen de hogere importtarieven leiden tot minder internationale handel en een daling van de mondiale economie. Dit heeft juist effect op de lange termijn olieprijzen, omdat de toekomstige vraag dan lager zal liggen en prijs daardoor daalt.

De prijsstijgende effecten op de gasprijs hebben voorlopig vooral invloed op Cal-20 prijs, bij verder gelegen contractjaren zien we de prijsstijgende invloeden steeds minder prominent worden.

De elektriciteitsprijzen lieten ook een flinke stijging zien. Grondstoffen voor de productie van elektriciteit stegen over de gehele linie. Het enige lichtpuntje voor de elektriciteitsprijs was het aanbod van duurzaam geproduceerde energie, alhoewel dit voornamelijk effect heeft op de APX prijzen en minder op de jaarprijzen. Naast de gasprijs liet ook de kolenprijs een week op week toename van ruim 3% zien. Dit is opmerkelijk omdat deze week ook de prijs van CO2 emissierechten flink steeg. Bij een toename van de CO2 emissieprijs wordt de productie van kolen in verhouding tot gas duurder en zien we vaak een afname van de vraag naar kolen, met een dalende prijs tot gevolg. Maar de stijging van de olieprijs en de daarmee samenhangende handelsconflicten hebben echter ook zijn uitwerking op de kolenprijs.

De prijs voor CO2 emissierechten klom deze week voor het eerst sinds 2008 tot boven de €28 /ton. Analisten houden er rekening mee dat ook de grens van €30 /ton binnenkort geslecht gaat worden. De opwaartse beweging hangt sterk samen met het nieuws uit Duitsland waar bekend werd gemaakt dat de emissierechten die vrijkomen bij het sluiten van de kolencentrales uit de markt zullen worden gehaald. Het verhandelen van deze rechten in het Europese handelssysteem zou onherroepelijk hebben geleid tot een overaanbod van rechten en daarmee een dalende prijs. Omdat Duitsland deze rechten nu zelf gaat opkopen wordt deze reeds ingeprijsde onzekerheid in het handelssysteem weggenomen.

Energie – Marktupdate week 27 – 2019

De prijs voor aardgas van de future producten is de afgelopen weken relatief stabiel met een ligt neerwaartse trend. Vorige week schreven wij al dat de prijzen van de verschillende koersen nagenoeg hetzelfde niveau hebben, deze week is voor het eerst dat de aardgasprijs van 2020 lager ligt dan de jaren erna. Hierdoor is de marktsituatie van aardgas veranderd van backwardation naar een contango situatie.

De daling van afgelopen week heeft er ook voor gezorgd dat de grens van 18 €/Mwh (+/- 17 €ct/m3) is doorbroken. Deze 18 euro/MWh wordt vaak gezien als bodem voor de aardgasmarkt waarbij er meer handelsinteresse ontstaat wat de prijs laat stijgen.

In tegenstelling tot de aardgasmarkt zijn de termijnprijzen voor elektriciteit de afgelopen maand ligt gestegen. Met name de gestegen kosten voor het uitstoot van CO2 hebben een prijsopdrijvend effect gehad. Dat de termijnmarkten weer dalen is te danken aan de lagere gasprijzen. Doordat elektriciteit steeds meer wordt opgewekt met gascentrales in plaats van steenkool, zijn er minder CO2-rechten nodig. Dit zorgt dat de prijs van CO2 minder invloed krijgt op de prijsvorming van elektriciteit terwijl de aardgasmarkt juist in invloed toeneemt.

Afgelopen week werd bekend dat de olie productiebeperkingen met 9 maanden worden verlengt tot maart 2020. Deze verlenging was verwacht en daarmee ingeprijsd. Direct na het bekendmaken van deze verlenging steeg de olieprijs weliswaar maar er vond ook gelijk weer een correctie plaats. De productiebeperking moet de prijs drukken aangezien het aanbod van schalie-olie alleen maar toeneemt. Een zorgenkindje op de oliemarkt is de afremmende economie. Een lagere economische groei zorgt direct voor minder vraag naar olie(producten), wat zorgt voor een overaanbod. Dit heeft een ontwrichtende werking op het balans tussen vraag en aanbod op de oliemarkt wat de prijs doet dalen.