Energie update week 22 – 2019

De gasprijs van CAL-20 laat een lichte daling zien ten opzichte van vorige week (-0,6%). De gasprijs van CAL-21 – CAL23 laten een minimale stijging zien van tussen 0,5% en 2,6% ten opzichte van vorige week.

Op korte termijn kunnen lagere temperaturen en geplande onderhoudswerkzaamheden aan de opslag in Empden, Noorwegen, het aanbod naar gas kunnen laten doen dalen dit kan zorgen voor een hogere gasprijs.

De verwachting is dat dit geen grote invloed zal hebben op de markt. Dit komt doordat de levering van LNG nog ruim voldoende is. Daarnaast zijn gasvoorraden hoog waardoor er voldoende reserve is.

De LNG-markt laat het afgelopen jaar een flinke groei zien. In totaal arriveerde in het eerste kwartaal van 2019 1,67 miljoen ton vloeibaar gas. Een nieuw record, namelijk vier keer zoveel als het jaar daarvoor.

De wereldwijde productie van LNG neemt sneller toe dan de vraag in Azië waardoor schepen uitwijken naar Europa. Daarnaast is de directe uitvoer van LNG in Nederland gedaald met 75%. Dit betekent dat het meeste LNG wat Nederland binnenkomt in het lokale transportnet wordt geïmporteerd. In totaal gaat het om 1,9 miljard kubieke meter aardgas. (bron Energeia).

In het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China zijn geen noemenswaardige ontwikkelingen geweest waardoor de markten onder druk blijven staan. Wel zijn er berichten dat er mogelijk ook handelssancties door de Verenigde Staten tegen Europa opgelegd gaan worden.

Door het handelsconflict en onrust op de wereldeconomie neemt het vertrouwen af wat een negatieve impact heeft op de economie.

Ten opzichte van vorige week is de elektriciteitsprijs van CAL-20 met 2% gedaald, een lichte daling. Ook de CAL-21 – CAL-23 prijzen laten het zelfde beeld zien.

Opmerkelijk is dat Duitsland op dinsdag en woensdag netto importeur was van elektra, dit kwam door weinig opwekking van duurzame energie en onderhoud aan centrales.

De olieprijs blijft licht dalen door het handelsconflict. Daarnaast raken de Amerikaanse olievoorraden steeds voller.

De kolenprijs blijft licht dalen door de lage prijs voor olie en de hoge emissieprijzen. Hierdoor stappen producenten over op aardgas om elektriciteit op te werken. Wellicht komt daar verandering in nu de Britse premier Theresa May haar aftreden heeft aangekondigd. Hierdoor neemt de onzekerheid over een no-deal BREXIT weer toe.

Een no-deal zorgt ervoor dat de Britse CO2 emissierechten geen waarde meer hebben in Europa. In dit scenario worden de Britse CO2 emisssierechten vermoedelijk masseel verkocht wat de prijs zal doen laten dalen. Door het nieuws dat de Britse premier gaat aftreden is dit scenario niet onwaarschijnlijk. Afgelopen dagen lieten de CO2-prijzen een lichte daling zien.

Marktupdate week 21 – 2019

Vorige week was een lichte dalende trend zichtbaar en afgelopen week heeft deze neerwaartse trend zich doorgezet. De gasprijzen op de CAL-20 zijn met een procent gedaald. De dalende trend komt waarschijnlijk voort uit de onrust in het Midden-Oosten en (dalende) invloeden van de olie- en kolenprijs. De aardbevingen die deze week Groningen hebben getroffen hebben lijken weinig effect te hebben op de markt.

De Europese beheerders van het transportnet hebben hun verwachtingen uitgesproken voor de vraag naar opwekking van elektriciteit. Het gaat hier om de vraag naar gas van komende zomer t.o.v. de zomer van vorig jaar. De verwachtingen zijn per land verschillend (meer/minder). Nederland verwacht tien procent minder gas te verbruiken voor de opwekking van elektriciteit. Gemiddeld verwacht Europa hetzelfde als vorig jaar nodig te hebben.  

De termijnprijzen voor elektriciteit zijn deze week licht gedaald. De oorzaak hiervoor is vermoedelijk een resultaat van de licht dalende prijzen voor gas en de dalende trend op de olie- en kolenmarkt. Op korte termijn is de verwachting dat de prijs niet zal stijgen. Het zonnige weer zorgt ervoor dat er meer duurzaam opgewekte elektriciteit beschikbaar komt waardoor de markt onder druk blijft staan.

De dalende trend in de olieprijs en kolenprijs zet zicht voort. Dit kan een gevolg zijn van de Amerikaanse olievoorraden. Deze zijn op het hoogste niveau sinds juli 2017. Anderzijds heeft de olieprijs te maken met de onrust in het Midden-Oosten. . Normaal heeft dit een prijsopwekkend effect, maar dit weegt blijkbaar niet op tegen het nieuws over de oliereserves in Amerika. Aanvullend is er afgelopen week is uit een overleg van de OPEC naar voren gekomen dat er ideeën zijn om de olieproductie te beperken. Hierover wordt echter pas eind juni een definitief besluit genomen. De productiebeperking zou een prijsopdrijvend effect moeten hebben. Of dit daadwerkelijk een prijsopdrijvend effect heeft moet nog blijken.

Marktupdate week 20 – 2019

De gasprijzen noteerden deze week een kleine min. De gasprijzen zitten in een licht dalende trend, waarbij er nog steeds neerwaarts potentieel is. Nieuwe factor hierin is de recent verslechterde handelsrelatie tussen de VS en China. Doordat China uit de VS geïmporteerde LNG extra gaat belasten. Hierdoor is de kans groot dat meer LNG schepen koers zetten naar Europa. Ondertussen begint in Europa het onderhoudsseizoen aan gasleidingen, waardoor de continuïteit van de aanvoer van gas wordt verstoord. Hier wordt in de prijsvorming echter al rekening mee gehouden. Ondertussen ligt de inzet van gascentrales in Nederland momenteel op een hoog niveau. Er zijn maar twee van de vijf kolencentrales in gebruik door de hoge CO2 prijs, waardoor de gascentrales meer productie draaien dan verwacht.

De olieprijs reageerde deze week ook op het handelsconflict tussen de VS en China door onder de grens van $70 per vat te duiken (Brent, month-ahead). Hogere importheffingen leiden tot afremming van de mondiale economische groei, wat een lagere vraag naar olie tot gevolg heeft. De sancties die de VS heeft opgelegd aan Iran zorgen echter voor een zichtbaar lager aanbod van olie. Iran probeert nu in ruil voor het handhaven van het atoomakkoord Europa als afzetmarkt in te zetten. De vraag is of deze strategie zal slagen en of Iran zich op deze manier niet voor de komende jaren buitenspel zet als olieproducent.

In navolging van de gasprijzen lieten ook de elektriciteitsprijzen een lichte daling zien. Dit lijkt een direct resultaat van de daling van de grondstofprijzen voor de productie van elektriciteit. Hierbij speelt vooral de ontwikkeling van de gasprijs een belangrijke rol. Dit speelt een belangrijke rol omdat de inzet van kolencentrales momenteel laag is en de productie van duurzame energie op het gangbare niveau. Dit vertaalt zich ook door in de APX prijs, die deze week licht onder het jaargemiddelde scoorde.

De ontwikkeling van de kolenprijs blijft neerwaarts ondanks een aantrekkende vraag in Azië. De vraag naar kolen in West-Europa ligt op een zeer laag niveau. Dit wordt mede veroorzaakt door de CO2 emissieprijs die boven de €25 per ton blijft bewegen. Dit maakt de inzet van kolen(centrales) duurder dan alternatieve bronnen. Deze week maakte de Europese Commissie bekend dat het 400 miljoen rechten uit het CO2 handelssysteem zal halen, om een overschot aan rechten te voorkomen. De markt had een dergelijke hoeveelheid al zien aankomen en ingeprijsd, zodat een grote reactie van de CO2 emissieprijs uitbleef.

Marktupdate week 19 – 2019

Nadat vorige week de prijzen voor gas en elektriciteit daalden zien we deze week een stijging. Week op week is een stijging tussen de anderhalf (CAL-23) en tweeëneenhalf procent (CAL-20) zichtbaar. Bekeken over een langere periode (35 dagen) is een (sterke) daling tussen de zes (CAL-23) en nul (CAL-20) procent zichtbaar. 

Op de gasmarkt zijn er twee lange termijn ontwikkelingen gaande die belangrijk zijn voor de toekomstige prijsontwikkeling. Eén daarvan is de verschuiving in de productiemix van kolen naar aardgas. Dat deze verschuiving al volop gaande is wordt onderschreven door de verminderde uitstoot van broeikasgassen in Nederland. In 2018 is de uitstoot met twee procent gedaald ten opzichte van 2017. Vergeleken met drie jaar eerder is de broeikasgasuitstoot in 2018 al met drie procent gedaald, terwijl de Nederlandse economie in die periode met acht procent is gegroeid. Dat betekent dat de uitstoot daalt ondanks economische groei. Een mooie prestatie, maar er is ruimte voor verbetering. In het Verenigd Koninkrijk werd geconstateerd dat er een week is gepasseerd zonder elektriciteitsproductie door kolencentrales. Dat gebeurde voor het laatst onder het bewind van Koningin Victoria in 1882.

De afname is vooral te danken aan een daling van het steenkoolgebruik voor de productie van elektriciteit, zo melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op basis van voorlopige cijfers. De emissiehandel (EU ETS) – het marktinstrument waarmee de EU de uitstoot van broeikasgassen wil verminderen – lijkt te werken. De andere lange termijn ontwikkeling die belangrijk is voor de toekomstige prijsontwikkeling van gas is de mogelijke concurrentiestrijd tussen Rusland en LNG leveranciers. Er komt steeds meer LNG beschikbaar wat voorlopig de vraaggroei – door verschuiving elektraproductie met kolen naar aardgas – tot 2021 ruimschoots zal compenseren. Gezien de hoge Russische gasexporten lijken ze een lange termijn strategie voor ogen te hebben en daarom bewust de prijs laag houden. Een relatief lage gasprijs zal nieuwe investeringen in LNG exportcapaciteit kunnen ontmoedigen ten gunste van het Russische marktaandeel.

De termijnprijzen voor elektriciteit stijgen mee met aardgas. Naast de hogere prijs voor aardgas zijn de tarieven voor CO2 ook iets gestegen. Ook dit zal enige impact gehad hebben op de prijs voor elektriciteit. Voor de lange termijn is het echter lastig om argumenten te vinden voor structureel oplopende marktprijzen. De kolen en gasmarkt blijven namelijk goed bevoorraad.

Bij olie zien we sinds medio april een dalende trend. Brent olie (Jul-2019) heeft ongeveer vijf procent ingeleverd. De oplevende spanning over een mogelijk handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China zorgt voor deze belangrijke prijssturing. Maar er waren meer  prijsdrukkende signalen, zoals verdere groei van de Amerikaanse productie en de bereidheid van Saoedi-Arabië om de productievermindering van Iran op te vangen. Iran wordt door de VS met sancties getroffen.

Marktupdate week 18 – 2019

De gasprijzen zijn deze week flink gedaald. Alle termijnprijzen noteerden een week of week afname van 6% tot 7%. Hiermee komt de Cal-20 prijs weer in de buurt van de grens van €18,00 per m3. Opvallend is dat er niet één duidelijke oorzaak is aan te wijzen voor de stevige daling. Het lijkt meer een combinatie van minder sterke factoren die samen deze beweging naar beneden verklaren. Zo is zowel de aanvoer van gas via pijpleidingen en LNG goed, is de olieprijs licht dalend en kent het weer deze week een stabiel verloop. We zien al langere tijd een dalend potentieel in de gasprijs welke zich niet uitbetaalt door korte termijnfactoren die de prijs opdrijven. Wellicht dat doordat deze factoren deze week niet aanwezig zijn de gasprijs extra sterk reageert op licht prijsdalende effecten.

De olieprijs gaf gisteren $1,5 toe, na een periode van lichte stijging. De olieprijs lijkt te reageren op het verzoek van Trump aan de OPEC om een prijsdaling toe te passen. De striktere sancties op Iran en de productiestop in Venezuela deed de olieprijs de afgelopen week te hard stijgen. De productie van (schalie)olie nam deze week toe in de VS, wat de olieprijs ook wat verlichting geeft.

De elektriciteitsprijzen wisten goed te profiteren van de lagere gasprijs. De prijzen voor Cal-20 en Cal-21 daalden met 3% a 4% voor zowel base- als peakload. Naast de lagere gasprijs sloten ook de overige fundamentals lager en was er een zeer constante aanvoer van windenergie. Het aanbod van wind op zee was zelfs zo groot dat Tennet donderdag marktrestricties afkondigde. Hiermee worden marktpartijen verplicht om niet meer windenergie op het net aan te bieden dan het profiel van de voorgaande dag. Dit alles leidde tot zeer gunstige marktomstandigheden voor de prijsvorming van elektriciteit.

De CO2 emissieprijs stond de afgelopen weken boven de €25 per ton. 1 mei zorgde echter voor een dip in de prijs, omdat de meeste landen een vrije dag kennen en de handel grotendeels stil ligt. De prijs is sinds woensdag echter nog niet hersteld en beweegt zich rond de €24 per ton. De kolenprijs bevindt zicht nog steeds in een licht dalende trend. Er is ruim voldoende aanbod op de markt om aan een gelijkblijvende vraag te voldoen.