Marktupdate week 17 – 2019



Op de energiemarkten was het afgelopen week in verband met het paasweekend erg rustig, wat zicht vertaalde in weinig handel. De elektriciteitsprijzen voor het leveringsjaar 2020 daalde met 0,5% baseload terwijl peakload een minimale stijging liet zien (+0,1%).

Het paasweekend was, zoals verwacht, een bijzonder gunstig weekend op de variabele energiemarkt (APX). Tussen 14:00 en 15:00 uur op eerst paasdag moest voor 1 MWh rond de 6,27 euro betaald worden (normaal 40 tot 60 euro). In Duitsland, waar substantieel meer duurzame productie aanwezig is, ontving je voor de afname van 1 MWh 83,01 euro. Een negative prijs op de SPOT-markt is redelijk gebruikelijk in Duitsland, maar 83 euro is wel veel.

De CO2-prijs is na een sterke daling begin dit jaar gestabiliseerd rond de 27 euro per ton. De verwachting is dat de prijs de komende periode rond dit niveau zal blijven. De olieprijs is de afgelopen weken gestaag opgelopen. De aankondiging van de VS dat er strenger gecontroleerd gaat worden op de sancties die aan Iran zijn opgelegd heeft gezorgd voor een hogere olieprijs.

Vandaag kondigde ENGIE aan de kolencentrale aan de Maasvlakte te verkopen aan de Amerikaanse investeerder Riverstone. Deze beslissing past in lijn met de trend van energiebedrijven om zichzelf een duurzamer imago aan te meten terwijl externe partijen de vervuilende productie voor haar rekening nemen. De totale productie van kolenstroom neemt hiermee namelijk niet direct af.

Vorige week waren de gasprijzen gedaald terwijl de fundamentals (oa de olieprijs) juist stegen. De stijging van deze week moet zodoende ook als reactie worden gezien op de toegenomen prijs van de fundamentals. Ondanks deze stijging wordt er nog wel gesproken over een stabiel prijsverloop. De korte termijnprijs werd omhooggedreven door onderhoud aan de gastransportverbinding tussen België en het Verenigd Koninkrijk (VK). Hierdoor was er geen handel mogelijk met het VK waardoor het aanbod van gas in West-Europa tijdelijk afneemt. Op de prijzen van 2020 en verder heeft dit echter een minimale invloed.



Marktupdate week 16 – 2019

De gas-termijntarieven zijn gedaald. Als we kijken naar de belangrijkste prijsbepalende factoren van de gas-termijntarieven (de olieprijs en de kolenprijs) dan is de daling hier echter niet aan te verklaren. Zo is de daling van de gas-termijntarieven is in dit geval niet aan de hand van olieprijzen te verklaren omdat de prijs voor olie in juni 2020 afgelopen week anderhalf procent is gestegen.

In eerste instantie lijkt de daling van de gas-termijntarieven verklaart te kunnen worden aan de kolenprijs. De prijs voor kolen in juni 2020 is namelijk met ongeveer anderhalf procent gedaald. Deze daling maakt kolen interessanter maken voor elektraproductie, waardoor de vraag naar (elektraproductie met) aardgas afneemt. Echter zien we dat de prijs voor is CO2-emissierechten in juni 2020 flink is gestegen. Een week op week stijging van ruim vijf procent. Aangezien CO2-emissierechten een sterkere invloed heeft op elektraproductie met steenkolen dan de elektraproductie met aardgas, verwachten we een verschuiving naar aardgas als grondstof voor elektraproductie, ondanks de gedaalde prijs voor kolen.

We beoordelen de daling van gas-termijntarieven als een correctie op de extreme stijging van de twee weken.

De gas-termijntarieven zijn gedaald. Als we kijken naar de belangrijkste prijsbepalende factoren van de gas-termijntarieven (de olieprijs en de kolenprijs) dan is de daling hier echter niet aan te verklaren. Zo is de daling van de gas-termijntarieven is in dit geval niet aan de hand van olieprijzen te verklaren omdat de prijs voor olie in juni 2020 afgelopen week anderhalf procent is gestegen.

In eerste instantie lijkt de daling van de gas-termijntarieven verklaart te kunnen worden aan de kolenprijs. De prijs voor kolen in juni 2020 is namelijk met ongeveer anderhalf procent gedaald. Deze daling maakt kolen interessanter maken voor elektraproductie, waardoor de vraag naar (elektraproductie met) aardgas afneemt. Echter zien we dat de prijs voor is CO2-emissierechten in juni 2020 flink is gestegen. Een week op week stijging van ruim vijf procent. Aangezien CO2-emissierechten een sterkere invloed heeft op elektraproductie met steenkolen dan de elektraproductie met aardgas, verwachten we een verschuiving naar aardgas als grondstof voor elektraproductie, ondanks de gedaalde prijs voor kolen.

We beoordelen de daling van gas-termijntarieven als een correctie op de extreme stijging van de twee weken.

Marktupdate week 15 – 2019


De gasprijzen hebben de stijgende lijn, die vorige week is ingezet, doorgetrokken. In 2 weken tijd zijn de futures gasprijzen met 2 eurocent/m3 gestegen, een percentage van 12%.

Oorzaak van deze sterke stijging zijn is een combinatie van factoren. Zo is de olieprijs (brent month-ahead) gestegen tot boven de 70$ per vat. Dit komt onder andere door (vrijwillige) productiebeperkingen van de OPEC-landen. Hierbij speelt de recente onrust (machtsstrijd) in Libië mee. De stijgende olieprijs wordt geremd door macro economische berichten. De IMF heeft de groeiverwachting van de mondiale economie is voor de zesde maal op rij naar beneden aangepast. Een (lichte) recessie komt steeds dichterbij. Een lagere groei van de economie zorgt voor een lagere vraag naar olieproducten. Vraag en aanbod blijven zo meer in balans. Een andere stuwende factor voor de gastarieven was de verminderde gaslevering door Noorwegen. Dit is een korte termijn effect waar de markt heftig op reageerde. Ondertussen heeft Noorwegen haar productie weer opgeschroefd, maar de prijs blijft aan de hoge kant.

De sterk gestegen gasprijzen hebben de futures elektriciteitsprijzen omhoog gestuwd. Opvallend was dat de dagprijzen niet beïnvloed zijn door de onrust op de markt. De APX van de afgelopen twee weken noteert gemiddeld circa € 42,- per MWh. Fors lager dan de prijzen van 2020 t/m 2023.

De stijging op de termijnmarkten wordt mede veroorzaakt door de gestegen CO2. Waar de CO2 prijs lange tijd rond de twintig euro per ton noteerde staat deze nu op ruim € 27,- euro per ton. Dit maakt de productie van elektriciteit uit kolen fors duurder. Een gestegen CO2 prijs zorgt doorgaans voor de overstap naar de schonere gascentrales, maar met de hogere gasprijs is deze overstap minder interessant. CO2 vond haar weg omhoog omdat een no-deal Brexit minder waarschijnlijk is dan verwacht. Een deal Brexit voorkomt (waarschijnlijk) een overschot (geen dumping) aan CO2-rechten in de markt.

Marktupdate week 14 – 2019

Waar de gasprijzen in de eerste helft van maart fors inleverden (-10%) vertonen de prijzen in de tweede helft van maart een licht herstel (+2%). In de afgelopen 2 dagen zien we echter een forse stijging van de prijzen. Een toename van de prijs voor CO2 emissierechten ligt hieraan ten grondslag. Sinds 20 maart noteerde de CO2-prijs een plus van +20% en staat nog net onder de €25 /ton. Hierdoor is de productie van elektriciteit door middel van kolen aanmerkelijk duurder geworden en zien we een verschuiving naar de inzet van gascentrales. De vraag naar gas neemt hierdoor toe, met hogere prijzen tot gevolg. Door de relatief lage nachttemperatuur staat ook de dagprijs van gas op een hoger niveau, wat doorwerkt in de prijzen voor Cal-20 en Cal-21.

De olieprijs blijft licht stijgen en sloot gisteren net onder de $70 /vat. Gerichte en ongerichte factoren aan de productiezijde liggen ten grondslag aan de hoge olieprijs. De OPEC blijft volhouden aan haar productiebeperkende afspraken en de olie-export vanuit Iran en Venezuela liggen op een laag pitje. Enig lichtpunt voor de olieprijs zijn de oliereserves in de VS, die onverwachts flink stegen. Mogelijk geeft dit de olieprijs komende week wat ruimte om te dalen.

Shell maakte deze week een opmerkelijke stap door uit de American Fuel & Petrochemical Manufacturers (AFPM) te stappen. Dit is een toonaangevende lobbyorganisatie van grote oliemaatschappijen. Shell geeft aan zich niet langer te kunnen vinden in de koers van de AFPM, die zich weigert te committeren aan de klimaatafspraken van Parijs. Binnen Shell tekenen zich langzaam ontwikkelingen af die duiden op een duurzamere koers.

Door de gestegen prijzen van gas en CO2 emissierechten noteerden de termijnprijzen van elektriciteit deze week ook een plus. De dagprijzen van elektriciteit liggen nog steeds op een laag niveau, doordat de productie van duurzame energie (wind & zon) momenteel gunstige omstandigheden kent. Hierdoor worden de gestegen productiekosten van elektriciteit licht gecompenseerd. De termijnprijzen van elektriciteit liggen nog wel ruim 7% onder de prijzen van begin dit jaar.

Waar de prijzen van gas en CO2 stegen vertoont de kolenprijs al geruime tijd een dalende trend. Montel refereerde gisteren aan een “Triple Whammy”, drie elkaar versterkende oorzaken, als verklaring voor de sterke afname van de kolenprijs. Een combinatie van een hoge productie van duurzame energie, een afname van de elektriciteitsvraag in het eerste kwartaal (-17% in Duitsland) en een lage gasprijs zijn verantwoordelijk voor een prijsdaling van 40% sinds 1-1-2019. Gevolg van de lage prijzen in Europa is dat de kolenproducenten de Aziatische markten gaan opzoeken, waar de prijzen aanzienlijk hoger liggen. Dit zal de komende periode resulteren in een verminderd aanbod in Europa en naar verwachting een stabilisering van de kolenprijs.