Marktupdate week 8 – 2019

De prijzen voor elektriciteit bewogen deze week zijwaarts. Na de flinke daling van de prijzen in de voorgaande weken waren de indicatoren voor elektriciteit deze week minder gunstig. De commodityprijzen noteerden allemaal een plus, waardoor de productiekosten van elektriciteit stegen. Omdat de omstandigheden voor de opwek van duurzame energie wel gunstig waren was er voldoende aanbod, waardoor de hogere productiekosten zich niet sterk wisten door te vertalen in de (termijn)prijzen. Vooral de APX wist goed te profiteren van het aandeel duurzame energie, waardoor deze flink momenteel lager ligt dan de prijzen van januari.

De kolenprijs liet een lichte stijging zien nu ook de producenten inspelen op een daling van de vraag naar kolen. In Europa is de verwachting dat de vraag naar kolen de komende jaren zal afnemen, nu steeds meer kolencentrales met sluiting worden bedreigd. Door de aanvoer van kolen hierop af te stemmen weten producenten de kolenprijs hoog te houden. De prijs van CO2 emissierechten staat nog steeds onder de €20 /ton. De koers lijkt zijwaarts te bewegen tot dat er meer over de Brexit bekend is. 

De gasprijzen noteerden deze week een plus. De stijging lijkt een reactie op de berichten die ook hebben geleid tot de flink gestegen olieprijs, vorige week. Voorspellingen van mondiale economische groei zijn weer naar boven bijgesteld, nu de handelsrelatie tussen China en de VS lijkt te verbeteren. Hogere groei leidt tot een verhoogde vraag naar grondstoffen als olie en gas. Door de zeer zachte buitentemperatuur is de vraag naar gas in noordwest Europa momenteel laag, wat een prijsdrukkend effect heeft op de ontwikkeling van de gasprijzen.

De olieprijs is gestabiliseerd na de forse stijging van voorgaande week. Gisteren sloot de koers op $67,07 /vat (Brent, month-ahead). De productiebeperkende maatregelen die door de OPEC zijn genomen lijken hun vruchten af te werpen. Wel is er enige frictie tussen de OPEC en Rusland, omdat de laatst genoemde haar afspraken niet lijkt na te komen. Hierdoor profiteert Rusland onevenredig van de hogere olieprijs.

Marktupdate week 7 – 2019

Onder aanvoering van de gedaalde grondstofkosten daalde de prijs van elektriciteit afgelopen week met ruim 5%. Deze dalende trend wordt veroorzaakt door de gedaalde gas en steenkoolprijzen. Ook is de prijs van C02-rechten de afgelopen periode gedaald. Dit maakt de productie van elektriciteit, naar de toekomst, goedkoper. Ook aan de aanbod kan zijn er geen problemen of stortingen die de prijs op drijven. De enige kerncentrale van Nederlands, Borssele, is weer open na gepland onderhoudt.

De gasprijzen daalde weliswaar ook, maar een stuk minder sterk dan bijvoorbeeld elektriciteit. Een licht gestegen prijs van olie zorgt ervoor dat de olieprijs niet verder is gedaald. De goed gevulde voorraden gecombineerd met hogere (verwachte) temperaturen doet de vraag de gas de komende periode afnemen. Hierdoor neemt de verwachting toe dat er eind dit jaar en ook volgend jaar minder gas nodig is wat de prijs doet dalen.

Marktupdate week 6 – 2019

Met dalende gas- en steenkoolprijzen is er weinig opwaarts potentieel voor de elektriciteitsprijzen. Toch zien we week op week een kleine plus voor de producten CAL-20, CAL-21 en CAL-22. Deze opwaartse beweging wordt voornamelijk getriggerd door de CO2 markt. Op de CO2-markt tekent zich een kleine rally af, CO2 emissierechten (feb 2019) zijn de afgelopen week met vijf procent gestegen. De belangrijkste vraag die marktdeelnemers momenteel bezighoudt, is welke ontwikkelingen er precies gaan plaatsvinden wanneer de kolencentrales gaan sluiten. De Duitse vraag is nog niet te voorspellen, de markt lijkt zich hierop voor te bereiden.

Termijnprijzen spiegelen de verwachte spotprijzen voor een bepaalde periode. De afgelopen week is door de markt ingeschat dat de termijnprijzen (CAL-20/23) gemiddeld met circa anderhalve procent kunnen dalen. Deze daling is niet te verklaren door de stijgende prijs voor emissierechten en olie. Stijgende emissierechten vergroten de vraag naar gas en de stijgende olieprijs maakt gas kostbaarder. We kunnen de dalende prijs ook niet verklaren aan de hand van prijs voor kolen, deze is namelijk ook gedaald. We verklaren de gedaalde prijs dan ook aan de gezonde aanvoersituatie. Uit Noorwegen en Rusland komt voldoende gas om in de vraag te voorzien. Bovendien is er voldoende aanvoer van LNG-leveringen.

Door de lage prijs is de gasvraag vanuit de elektriciteitsproductiesector groeiende. Dit is verassend aangezien de prijzen voor steenkool flink zijn gedaald afgelopen tijd, met ongeveer acht procent (Coal mar-2019). De combinatie van scherpe gastarieven, moderne gascentrales en de stijgende CO2-prijs concurreren met de oudere kolencentrales.

Marktupdate week 5 – 2019

 

De elektriciteitsprijzen wisten deze week te profiteren van de lagere grondstof- en CO2 emissierechtenprijzen. Opvallend is dat de termijnprijzen van zowel base-als peakload eenzelfde daling laten zien. Dit duidt op een prijscorrectie op de prijsstijgingen van de afgelopen twee weken. Door de relatief gunstige productieomstandigheden kunnen gas- en kolencentrales de vraag goed aan, ondanks een gebrek aan duurzame elektriciteitsproductie. Op de spotmarkt liggen, mede door een gebrek aan duurzame productie, de elektriciteitsprijzen nog wel op een hoog niveau.

Doordat de kolenvoorraden in Europa goed gevuld zijn, kunnen zij de toegenomen vraag van de afgelopen week goed aan. De prijs voor CO2 emissierechten beweegt langzaam naar de €20 /ton en sloot gisteren op €21,89 /ton. De prijsontwikkeling hangt nauw samen met de berichtgeving omtrent de Brexit. Nu de kans op een no-deal Brexit weer licht is toegenomen, zien we de prijs voor emissierechten dalen.

Waar de CAL-21/22/23 gasprijzen licht stegen, wist de CAL-20 gasprijs een kleine min te noteren. De CAL-20 prijs wordt meer beïnvloed dan de middellange termijnprijzen wegens de beschikbaarheid van gasreserves. Deze zijn momenteel ruim zes procent meer gevuld dan in dezelfde periode vorig jaar. Mocht deze vulgraad aanhouden, dan is dit gunstig voor de ontwikkeling van de gasprijs in de lente- en zomermaanden. Dit is gunstig omdat er minder vraag naar gas zal zijn om de gasreserves aan te vullen.

De olieprijs bewoog deze week zijwaarts. Nieuws omtrent een mogelijke machtswisseling in Venezuela brengt de export van olie uit dit land in gevaar. Doordat er momenteel voldoende aanbod is, zeker in die regio, vertaalt deze onzekerheid zich nog niet sterk door in de Brent olieprijzen. Veel zal de komende periode afhangen van de mondiale economische groeicijfers, welke bepalend zullen zijn voor de vraag naar olie. Gisteren sloot de olieprijs op $60,75 /vat, een week op week daling van een half procent.

Marktupdate week 4 – 2019

Vandaag, op vrijdag 25 januari 2019, komt de Duitse kolencommissie bij elkaar om te spreken over de Kohleausstieg (uitfasering van de kolengestookte centrales). Het sluiten van kolencentrales is een belangrijke stap in het reduceren van de CO2-emissie en het behalen van de klimaatdoelstellingen. Kwaliteitskrant Handelsblatt schrijft op basis van een conceptversie van het eindverslag van de commissie dat er nog veel onduidelijk is. Het grote probleem met het sluiten van de kolencentrales is de manier waarop de betrouwbare energieproductie wordt opgevangen door andere energieproductie. Milieuorganisaties zouden het liefst zien dat de vervuilende centrales voor 2030 allemaal dicht zijn.

Duitsland haalt nu nog ruim een derde van zijn stroom uit kolen (22,5 procent bruinkolen, 12,8 procent steenkool). Er zijn op dit moment 43 werkende bruinkoolcentrales en 64 steenkoolcentrales in Duitsland. Ze zijn verantwoordelijk voor 256 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar (cijfers uit 2016). Volgens uitgelekte berichten staat in het rapport dat dit in 2030 nog maar 84 tot 92 miljoen ton mag zijn. Om die daling te kunnen verwezenlijken moeten er voor 2030 meer kolencentrales dicht dan tot nu toe gepland.

Ook in Nederland zijn vandaag de kolencentrales in het nieuws. Groenlinks stuurt aan op onmiddellijke sluiting van vier van de vijf Nederlandse kolencentrales, met als doel om de Europees afgesproken klimaatdoelen voor 2020 te behalen. Nederland loopt sterk achter en gaat zonder vergaande maatregelen de zichzelf opgelegde doelstellingen niet behalen.

Vooruitlopend op deze ontwikkelingen heeft een marktanalist bij Energeia aangegeven dat de markt de onttrekking van de eerste gigawatts aan kolenvermogen rond 2022 al heeft ingecalculeerd. De prijzen van contracten voor levering in dat jaar zijn sneller gestegen dan die voor levering in 2020.

Het tarief voor aardgas (CAL-20) heeft de afgelopen week twee procent ingeleverd. Deze daling is niet te verklaren aan de hand van de olie-koers. De afgelopen week kende deze een vlak verloop, maar sinds eind december zitten de prijzen duidelijk in de lift. Die stijging wordt volgens marktkenners veroorzaakt door de hoop dat de Amerikaans-Chinese handelsoorlog zal luwen en dat de Britten er in zullen slagen om met een deal uit de EU te treden.

De prijs voor kolen (CAL-20) is echter met drie procent gedaald en hier vinden wij ons aanknooppunt voor de gedaalde gasprijs. Een lager tarief voor kolen maakt het opwekken met elektriciteit met kolen interessanter t.o.v. aardgas. De vraag voor dit product neemt enigszins af wat ook de opwaartse druk op aardgas vermindert.

CO2-emissierechten iets gestegen

De prijs per ton CO2 (Mar19) ligt nu iets hoger dan een week geleden. Mogelijk spelen hier de weersomstandigheden een rol, want doordat het wat kouder is moeten elektriciteitscentrales harder draaien en stijgt de uitstoot. Verder is het nog altijd wachten op hoe de Brexit zal worden vormgegeven, wanneer die precies plaatsheeft (vooralsnog op 29 maart) en welke gevolgen dit heeft voor EU ETS.

De euro heeft het zwaar

Deze week zat het Britse pond opnieuw in de lift. De oorzaak is dat de kans op brexit zonder overeenkomst verder is afgenomen. Op dinsdag 29 januari zal het Britse Lagerhuis stemmen over plan B van premier Theresa May en over een aantal amendementen. Sinds 11 december 2018 heeft het Britse pond het beter gedaan dan alle andere belangrijke valuta’s; het is met 4,5% gestegen ten opzichte van de dollar.

Marktupdate week 3 – 2019

De energieprijzen zijn deze week flinke gestegen. Vooral de prijzen van Cal-20 en Cal-21 zijn flink gestegen. Hiervoor zijn meerdere factoren verantwoordelijk. Met een koude periode voor de deur worden de prijzen voor gas en kolen naar boven bijgesteld. Dit heeft direct invloed op de productiekosten van elektriciteit. Voor de komende twee weken wordt tevens weinig wind voorspeld, waardoor de productie uit duurzame energiebronnen lager zal zijn dan verwacht. Hierdoor moet de markt meer CO2-emissierechten inkopen om de verhoogde productie door gas- en kolencentrales te compenseren. Hierdoor zit ook de prijs voor CO2 in de lift.

Het koufront dat op weg is naar Europa zorgde voor een drukke handelsweek op de ICE Endex. Het is opvallend dat deze relatief korte termijnfactor zo van invloed is op de middellange termijnprijzen en zelfs zijn uitwerking heeft op de CAL-23 prijzen. De hogere gasprijs wordt mogelijk wat getemperd doordat LNG-schepen de komende maand nu eerder voor de Europese markt zullen kiezen dan de Aziatische, waar de vraag naar gas achterblijft.

Wederom werd in de VS een recordhoeveelheid olie geproduceerd, nu op een niveau van 11,9 miljoen vaten per week. Omdat de olievoorraden nog wel teruglopen vertaalt deze productiepiek zich nog niet door in de olieprijs. Maar met naar beneden bijgestelde groeicijfers is de verwachting dat de reserves de komende periode zullen aansterken. Dan moet ook blijken of de aangekondigde productiebeperkingen van de OPEC voldoende zijn om de olieprijs op een niveau van $60 per vat te houden. Voorlopig steeg de olieprijs deze week en sloot gisteren op $61,20 per vat (Brent, month ahead).

Marktupdate week 2 – 2019

De prijs voor CAL-20 gas is anderhalf procent gestegen ten opzichte van vorige week. Op de langere termijn (35 dagen) heeft zich een daling voorgedaan van ruim tweeëneenhalf procent. We koppelen de stijging van afgelopen week aan de opwaartse rally van de olieprijs (tien procent erbij afgelopen week) en een mogelijk aankomend koufront eind januari.

Energie-econoom Hans van Cleef van ABN Amro definieert vijf oorzaken voor de flinke week-op-week stijging van olie. De voornaamste reden is het optimisme over de handelsbetrekkingen tussen de Verenigde Staten en China. De beëindiging van de handelsoorlog lijkt aanstaande, waardoor groeiverwachtingen naar boven worden bijgesteld. Een verdere stijging wordt op basis van de huidige informatie echter niet voorspeld, hier zou een nieuwe impuls voor nodig zijn.

Anderzijds zien we prijsdrukkende effecten voor de gasprijs, maar deze hebben vooral impact op de korte termijn. Zo is er veel LNG onderweg naar Europa, is de aanvoer vanuit de Europese pijpleidingen goed en zijn de gasvoorraden nog goed gevuld.

Een prijsdrukkend effect op de lange termijn is de prijs voor CO2-emissierechten (maart 2020). Deze is afgelopen week ongeveer vijf procent gedaald. Als de prijs voor CO2 daalt, dan worden steenkolen een interessantere grondstof voor de productie van elektriciteit. Aanvullend is de prijs voor steenkolen (CAL-20) na een prijsval sinds half december relatief laag geprijsd. Deze correlatie zorgt ervoor dat de vraag naar aardgas terugloopt, wat een prijsdrukkend effect heeft. We zien deze daling echter nog niet terug in de CAL-20 gasprijs.

De prijs voor CAL-20 elektra is bijna twee procent gedaald ten opzichte van vorige week. De lage steenkoolprijs en de gedaalde prijs voor CO2-emissierechten zijn de belangrijkste factoren voor de afname van de elektra termijncontracten.

De mogelijke beëindiging van de handelsoorlog tussen de VS en China kan een prijs-stuwende werking hebben op de termijncontracten. Anderzijds kan een Duits besluit over het sluiten van haar kolencentrales grote gevolgen hebben voor de prijs voor CO2-emissierechten, wat een prijsdrukkende werking kan hebben op de elektraprijs.

Op de korte termijn is er meer neerwaarts dan opwaarts potentieel. Er is flink wat opwekking door wind, grondstoffen (steenkool en gas) zijn relatief goed geprijsd en in Nederland zijn alle kolencentrales operationeel en veel gascentrales ook. Daarnaast is de productie-onzekerheid in België afgenomen. Zelfs als het eind januari fors kouder wordt, zijn er geen zorgen meer over de elektriciteitsbevoorrading in België.

 

Marktupdate week 1 -2019

De handel in elektriciteit en aardgas komt na de feestdagen langzaam weer op gang. Door geringe handelsinteresse is de prijsvorming op de langetermijnmarkten (de CAL-producten) gedeeltelijk onjuist. Immers er is handel nodig om een goede prijs te vormen. Dit effect is met name zichtbaar op de steenkoolmarkt waar dusdanig weinig handel was dat er geen prijzen werden gepubliceerd.

Elektriciteitsprijzen kenden afgelopen week een lichte daling, al moet dus de kanttekening worden gezet dat er nauwelijks handel heeft plaatsgevonden. De CO2-emissierechten zijn eind 2018 gestaag gestegen, mede door de deadline van het kopen van certificaten voor 2019. Nu deze deadline verstreken is neemt de interesse af, wat de markt doet dalen. Met de bodemprijs voor CO2 van 25 euro in het achterhoofd is de verwachting dat de prijs de komende tijd rond de 25 euro blijft bewegen.

 

De afgelopen weken zijn de gasprijzen gedaald. Kijkend naar de gasprijs van 2020 lag deze sowieso al ongeveer 2 cent lager dan de koers van 2019. Doordat het de afgelopen periode warmer was dan gebruikelijk zijn de gasvoorraden nog goed gevuld waardoor de gasprijs op de korte termijn de ruimte krijgt om te dalen. Een mogelijk prijsopdrijvend effect kan de OPEC zijn. De OPEC streeft een olieprijs van tussen de 65 en 70 USD na en heeft al aangekondigd het verder schrappen van productie in overweging te nemen. Hierbij is de VS een doorn in het oog van de OPEC. Met een dagelijkse productie van 10,9 miljoen vaten was de VS de grootste olieproducent over 2018. Daarnaast verwacht het Amerikaanse Energieagentschap (EIA) dat productie in 2019 verder zal worden opgevoerd. De olieprijs is weliswaar de afgelopen week weer iets gestegen maar het gewenste effect van de OPEC blijft tot op heden uit.

 

Marktupdate week 51 – 2018

De handel in Cal-19 producten loopt ten einde en we richten onze blik naar Cal-20 en verder. De elektriciteitprijzen zagen deze week een stijging onder aanvoering van de prijs van CO2 emissierechten, die wederom een flinke stijging liet zien. Onzekerheid rondom de Brexit heeft er toe geleid dat rechten die in het VK worden uitgegeven vanaf 1 januari in ieder geval tijdelijk worden geschorst, om te voorkomen dat deze rechten na een harde Brexit worden gedumpt op de Europese markt. Met een zijwaarts bewegende kolen- en gasprijs en een lage beschikbaarheid van duurzame energie krijgen de elektriciteitsprijzen de nodige ondersteuning. Met de Kerst is de vraag naar elektriciteit traditiegetrouw zeer laag, waarbij zelfs negatieve prijzen kunnen ontstaan. Door aanhoudende productieproblemen in Belgie en de verwachte beperkte beschikbaarheid van windenergie zullen negatieve prijzen dit jaar naar alle waarschijnlijk niet plaatsvinden.

De Cal-19 gasprijs ondervond nog een kleine opleving doordat volumes voor komend jaar nog op het laatste moment moeten worden vastgelegd. De overige termijnprijzen zagen deze week een lichte tot zeer lichte daling. Met de name de olieprijs brengt verlichting voor de gasprijzen. De OPEC is er vooralsnog niet in geslaagd de neerwaartse trend te doorbreken met het aankondigen van productiebeperkingen. Een mondiale afname van de vraag naar olie en een sterk opgevoerde productie in de VS zorgen ervoor dat de olieprijs tot onder de $55 /vat is gedaald. Economische groeicijfers zullen de komende periode de olieprijs richting geven. De euro won wat terrein op de dollar en de pond door respectievelijk negatieve renteberichten uit de VS en grote onzekerheid rondom de Brexit in het VK.

In verband met de feestdagen zal er in week 52 geen marktupdate van ons verschijnen. In de eerste week van 2019 berichten wij u uiteraard weer over de energieprijzen voor 2019/2020 en verder. Wij wensen u alvast een goed uiteinde!

Marktupdate week 50 – 2018

De prijs op de elektriciteitsmarkt wordt vooral gestuurd door de stijgende steenkool- en CO2-prijzen en ook de stijgende aardgasprijs draagt haar steentje bij. Steenkoolprijzen staan op forse plussen na een tijd van prijsdaling. De lagere prijs had voor een belangrijk deel van doen met de lage waterstanden: doordat de binnenvaartschepen geen steenkool konden afleveren bij de gebruikers, droogde met de rivieren ook de vraag op. Nu de vaarroutes weer steenkooltransport mogelijk maken, komt de vraag ook weer terug. De CO2-emissierechten (maart 2019) zijn de afgelopen week €2,34 gestegen. Dit is een stijging van bijna 12%. Deze grote stijging vinden wij enigszins verrassend gezien de onzekerheid omtrent de Brexit. Als de Britten na een harde Brexit niet meer participeren in het Europese emissiehandelssysteem, is de verwachting dat er een surplus aan rechten ontstaat van honderd à driehonderd miljoen.

Ook de gestegen aardgasprijzen hebben een steentje bijgedragen aan de gestegen elektra prijs. Door comfortabele LNG aanvoer bleef ons gassysteem goed bevoorraad, ondanks enkele aanvoerbeperkingen in Noorwegen. De prijsstijging van het aardgas vinden we dan ook terug in het koudere weer van de afgelopen dagen. Door de goede aanvoer bleven de opnames uit de gasbergingen beperkt, waardoor de voorraadniveaus in Europa weer comfortabele niveaus hebben bereikt. Dit verkleint de kans op forse prijsstijgingen bij een strenge winter. Voor de lange termijn blijven we enig neerwaarts potentieel zien.

Sinds de Opec-landen een akkoord bereikten over een vermindering van de olieproductie, is de olieprijs (Brent, month-ahead) wat gestegen. Er was een grotere stijging verwacht. De negatieve verwachtingen omtrent de mondiale economische groei, drukt de prijs. Bovendien wordt in Amerika voluit schalieolie geproduceerd, wat niet los gezien kan worden van de wens van president Donald Trump, die zijn kiezers graag lagere brandstofprijzen wil kunnen voorspiegelen.