Marktupdate week 4 – 2018

Aardgas

De gasprijs voor Cal-19 is sinds begin dit jaar dalende en staat nu op 16,79 €/m3, 1,9% lager dan een week geleden.

De Nederlandse gasmarkt stond de afgelopen weken onder een vergrootglas naar aanleiding van de aardbeving en de daaropvolgende productiebeperkingen. Hiernaast is er gisteren (dd 25-1-2018) door de regeringspartijen afgesproken dat de nieuw te bouwen woningen niet meer op het gasnet worden aangesloten. Deze beslissing komt voor veel mensen als een verrassing aangezien dit lijnrecht tegen het beleid van de afgelopen 50 jaar in gaat. Immers momenteel moet een gemeente een ontheffing aanvragen wanneer zij geen gasleidingen willen aanleggen.

Een direct effect zal dit besluit niet hebben op aardgasmarkt van komende jaren. Er is voldoende gas beschikbaar uit verschillende bronnen terwijl op de import van LNG groeiende is.

De olieprijs is al geruime tijd bezig aan een langzame opmars. Twee jaar geleden stond de Brenth month-ahead nog op +/- $28 per vat en inmiddels is de grens van 70 $/vat overschreden. Hiermee kan geconcludeerd worden dat de productiebeperkende maatregelen van de OPEC effect hebben gehad. Hierbij speelt mee dat de relatie tussen Rusland en de Saoedi-Arabië de afgelopen jaren sterk is verbeterd en beide partijen aangeven voor een lange-termijn samenwerking te gaan.

De recente prijsstijging houdt verband met het lage productieniveau van de OPEC, het laagste niveau sinds februari 2015. Hiertegenover staat dat de Verenigde Staten steeds meer olie produceert. Het huidige niveau is het hoogste in 30 jaar en het Internationale Energie Agentschap verwacht dat dit alleen maar verder zal toenemen.

 

De euro is ten opzichte van de dollar verder gestegen en staat nu op 1,249 €/USD. De zwakke dollar heeft volgens de Amerikaanse minister van Financiën Steve Mnuchin voornamelijk voordelen voor zijn land. Immers het bevordert de handel (export) en de werkgelegenheid. Een sterke euro/zwakke dollar maakt het voor eurolanden goedkoper om producten als olie en gas te importen.

Elektriciteit

De elektriciteitsprijzen voor Cal-19 kende deze week een wisselend beeld. De prijs voor Endex Cal-19 Baseload sloot op 38,670 €/MWh, een week op week stijging van 0,9%. De prijs voor Endex Cal-19 Peakload steeg naar 46,480 €/MWh, een stijging van 0,7%. Na de sterke dalingvan vorige week donderdag veerde de elektriciteitsmarkt iets op wat deze stijging veroorzaakt. Gekeken over meerdere dagen is echter wel sprake van een licht dalende trend.

De neerwaartse druk op de elektriciteitsmarkt wordt veroorzaakt door de relatief lage prijs van aardgas. Deze licht dalende trend is ook zichtbaar op de lange termijn markten zoals 2020 en 2021, die hetzelfde beeld als CAL-2019 laten zien.

De verachting is dat de vraag naar elektriciteit zal toenemen mede als gevolg van het uitfaseren van aardgas. Hoe dit opgevangen zal worden is voorlopig een grote vraag. De keuze voor aardgascentrales is hoogst onwaarschijnlijk terwijl ook de kolencentrales op het programma staan om uitgefaseerd te worden. Met alleen zonnepanelen, windmolens en een enkele biomassa centrale gaat Nederland niet voorzien in haar energievraag. Dit heeft er voor gezorgd dat kernenergie weer onder de aandacht is. Door de ramp in Fukushima en de problemen met Belgische kerncentrales is deze vorm van energieopwekking is een kwaad daglicht komen te staan, maar de deur staat inmiddels weer op een kier. Het is interessant om te zien hoe dit zich gaat ontwikkelen en wat de invloed hiervan is op de prijsvorming van elektriciteit.

Opmerkelijk is de sterke stijging van EUA emissierechten. De prijs voor de uitstoot steeg afgelopen week, tegen alle verwachtingen in, naar bijna 10 €/ton. Dit staat in schril contrast met de bandbreedte van 4-6€/ton waar het zich in 2016 en begin 2017 tussen bewoog en is tevens het hoogste niveau in zes jaar tijd. Als oorzaak kan worden gegeven een concept-wetsvoorstel van de Milieucommissie van het Europees Parlement dat op nationaal niveau CO2-reductie afdwingt in de diverse sectoren. Dit moet gaan leiden tot een vermindering van 30% in 2015 van kooldioxide-uitstoot. Lidstaten zijn overigens vrij om bindende doelstellingen te formulieren aan de sectoren.

De kolenprijs, nog steeds een belangrijke speler in de prijsvorming van elektriciteit, is al geruime tijd met een opmars bezig en sloot (april-2018 EUA API4) op 98,28 $/ton. Echter wordt deze prijsstijging voor een deels gecompenseerd door de sterke euro. Zo is de kolenprijs in euro’s bekeken de afgelopen maanden nauwelijks gestegen en noteert deze nu 78,69€/ton.

Het prepaid energiecontract: betalen via tegoed

Begin 2018 is een pilot gestart met een geheel nieuwe betalingsvorm voor energie, het prepaid energiecontract. De gebruiker betaalt door middel van een betaaltegoed zijn energierekening, waarbij het tegoed op ieder gewenst moment kan worden aangevuld. Indien het tegoed op is dan wordt op afstand de elektriciteit automatisch afgesloten, door middel van een switch die in de meterkast wordt ingebouwd. De gebruiker ontvangt echter wel verschillende waarschuwingen voordat de afsluiting plaatsvindt. Ook wordt er niet afgesloten als het 2 dagen achter elkaar heeft gevroren, met het afsluiten van de elektriciteit functioneert namelijk ook de CV-ketel niet meer.

Consumenten met een prepaid contract kunnen dus veel sneller dan nu het geval is worden afgesloten van hun energietoevoer. Daar staat tegenover dat wanneer het tegoed wordt aangevuld de energie direct weer kan worden aangesloten, wat nu normaal gesproken enkele dagen duurt. Toch is het maar de vraag of de doelgroep waarvoor het prepaid contract bedoeld is, mensen die vaak een betalingsachterstand oplopen, gebaat is bij de mogelijkheid van de energieleverancier om snel op afstand de energie af te kunnen sluiten. De pilot zal daarom door zowel schuldeisers als belangenverenigingen voor schuldenaren nauwlettend in de gaten worden gehouden.

 

Marktupdate week 3 – 2018

Aardgas

De gasprijs voor Cal-19 daalde deze week naar 17,11 €ct/m3, een afname van 2,4% ten opzichte van vorige week donderdag.

De gasprijzen toonden deze week een correctie op de prijsstijging van afgelopen week, toen als gevolg van de aardbeving in Groningen de prijzen stegen. De correctie wordt versterkt door de zachte temperaturen voor de tijd van het jaar en de productiecapaciteit die momenteel geen groot onderhoud of problemen kent. Hierdoor zijn de gasreserves voldoende gevuld, wat een drukkend effect op de gasprijzen heeft.

De olieprijs beweegt deze week rondom het prijsweerstandsniveau van $70 /vat (Brent, month-ahead). De hoge olieprijs stimuleert de olieproductie in de Verenigde Staten, welke in februari naar verwachting boven de 10 miljoen vaten per dag zal uitkomen. Door de zeer strenge winter in de VS ligt het olieverbruik echter op een hoog niveau, waardoor de oliereserves ondanks de toenemende productie dalen. Wanneer de buitentemperaturen in de VS weer naar normale waardes stijgen is de verwachting dat de reserves snel zullen stijgen, wat ruimte geeft aan de olieprijs om te dalen.

De euro steeg ten opzichte van de dollar naar het hoogste niveau sinds 2014. De economie in Europa draait boven verwachting waardoor de ECB mogelijk eerder dan verwacht een rentestijging gaat aankondigen. Door politieke spanning tussen de Verenigde Staten en China kiezen handelaren in toenemende mate voor de veiligere euro, wat de koers gisteren deed stijgen naar 1,223 EUR/USD.

 

 

Elektriciteit

De elektriciteitsprijzen voor Cal-19 daalden deze week mee met de gasprijzen. De prijs voor Endex Cal-19 Baseload sloot op 38,340 €/MWh, een week op week daling van 2,4%. De prijs voor Endex Cal-19 Peakload daalde naar 46,170 €/MWh, een afname van 2,3%.

Zowel de gas- als de kolenprijs noteerde deze week een min en hiervan profiteerden de elektriciteitsprijzen voor Cal-producten. De spotprijzen hadden gisteren wat te leiden onder de storm, omdat diverse windparken hun molens moesten afschakelen. Door de relatief korte duur van de storm bleef het capaciteitsverlies echter beperkt, alleen de onbalans in het net zorgde voor de nodige problemen bij netbeheerder Tennet.

De kolenprijs noteerde een week op week daling van een half procent. Het nieuws dat Duitsland in het nieuwe regeerakkoord de versnelde uitfasering van kolencentrales heeft teruggedraaid leidde tot een prijscorrectie. Doordat de groei van de economie boven verwachting verloopt dreigt Duitsland haar CO2 emissiereductiedoelstellingen voor 2020 niet te halen, tenzij kolencentrales versneld worden gesloten. Maar dit is dus, in ieder geval voorlopig, van tafel. Naast de correctie op de kolenprijs steeg de CO2 emissieprijzen tegen de verwachtingen in door, naar €8,49 /ton.

Marktupdate week 2 – 2018

Aardgas
De TTF gasprijs voor Cal-19 noteerde deze week een prijs van 17,531 €ct/m3, een stijging van 1,2 % ten opzichte van vorige week donderdag toen de TTF CAL-19 nog een prijs van 17,330 €ct/m3 noteerde.


De aardbeving in Groningen van afgelopen maandag zorgde direct voor stijgende termijnprijzen voor aardgas. De beperking van aardgaswinning lijkt hierdoor waarschijnlijk. Ook de Nederlandse Aardolie Maaatschappij (NAM) heeft aangegeven dat de winning verder moet worden afgebouwd. Het is echter nog onduidelijk hoeveel minder er gewonnen zou moeten worden. Naast het verlagen van de productie kunnen er ook nog een drietal clusters (Eemskanaal, Leermens en ’t Zandt) gesloten worden.

Ook wordt de stijging van de gasprijs veroorzaakt door een stijgende olieprijs. Gisteren kostte een vat $69,26 (Brent month-ahead, maart 2018), een week-op-week stijging van 1,7%. De grens van $70 per vat lijkt daarmee op korte termijn binnen handbereik, alhoewel er door deze snelle stijging ook ruimte is voor een neerwaartse correctie.
De productiebeperking in van de Opec-landen en Rusland blijft van invloed op de olieprijs. Daarnaast bleken de voorraadniveaus in de Verenigde Staten te zijn gedaald. Ook is het aantal productieplatforms afgenomen. Mogelijk ligt de olieproductie lager dan gedacht. Verder zorgt het koude weer aan de oostkust voor een hogere vraag naar olie.

De waarde van de euro is afgelopen week nagenoeg gelijk gebleven en stond gisteren op 1,2038 EUR/USD. Vandaag was er al wel al berichtgeving over een nieuwe stijging van de euro ten opzichte van de dollar. Er is een waarde van 1,2114 EUR/USD genoteerd wat het hoogste niveau is sinds december 2014. Deze waardevermeerdering komt onder meer door het voorlopige akkoord dat in Duitsland werd gesloten over een coalitie tussen de christendemocraten en sociaaldemocraten. Daarmee komt de politieke onzekerheid in de grootste economie van de eurozone langzaam tot een einde.
Daarnaast publiceerde de ECB gisteren notulen waaruit op te maken valt dat er vanaf september gestopt kan worden met het kopen van staats- en bedrijfsleningen.

Elektriciteit
Waar de prijs voor gas afgelopen week is gestegen, zijn de prijzen voor elektriciteit gedaald. Gisteren sloot de Endex Cal-19 Baseload prijs op 39,280 €/MWh een daling van 0,7% ten opzichte van vorige week.
Endex Cal-19 Peakload steeg eveneens met 0,7% en liet een prijs van 47,250 €/MWh noteren.


De coalitie die in Duitsland is gesloten tussen de christendemocraten en de sociaaldemocraten zorgt ervoor dat de ambities op het gebied van CO2-uitstootreductie wat naar beneden bijgesteld worden. De verwachting is dat de kolencentrales wat langer open kunnen blijven.
Eind 2017 zijn er door de nucleaire toezichthouder uit voorzorg diverse centrales van het net gehaald. Inmiddels is er weer voldoende beschikbaarheid van de Franse kerncentrales.
De prijs voor steenkool blijft schommelen rond de $96/ton. De seizoensgebonden vraag neemt af. De meeste aankopen voor het winterseizoen zijn afgerond. Er bestaat echter nog steeds een risico van een staking in Colombia. Daarnaast is de markt duidelijk in afwachting van vraagsignalen vanuit China.


De prijs voor CO2-emissierechten is dit jaar gestart met een daling en blijft daarmee onder de €8,00/ton. Vermoedelijk heeft dit te maken met het feit dat er tijdens de feestdagen niet is gehandeld en hierdoor een grotere beschikbaarheid is. Afgelopen week is er een bijeenkomst van de Europese Milieucommissie geweest en zij hebben gestemd omtrent het Brexit-proof maken van het emissiehandelssysteem EU ETS. Er is bepaald dat toegewezen emissierechten kunnen vervallen wanneer het Verenigd Koninkrijk uit het ETS stapt. Waarschijnlijk volgt volgende week een stemming waarbij alle betrokken personen aanwezig moeten zijn.

Marktupdate week 1 – 2018

Aardgas
De TTF-gasprijs kende een rustige eerste week van 2018. De TTF CAL-19 gasprijs sloot gisteren op 17,33 €ct/m3. Dat is een fractie lager dan voorgaande week donderdag toen de TTF CAL-19 nog een prijs van 17,33 €ct/m3 noteerde.

De olieprijs is de afgelopen weken door de grens van $65/vat gestegen en eindigde gisteren op $68,07 /vat (Brent month-ahead, maart 2018). De olieprijs wordt gesteund door meerdere factoren. De olieprijs staat onder druk door de productieafspraken van OPEC waarvan de invloed nu merkbaar wordt. Het gegeven dat de olievoorraden in de Verenigde Staten sneller afnamen dan verwacht zorgt voor extra prijsopdrijvende druk op de olieprijs. De aantrekkende economie zorgt voor een grotere verwachte vraag naar olie wat de prijs van olie ook doet laten stijgen.

Dat de prijs voor olie op de korte termijn sterker stijgt dan de prijs voor olie op lange termijn is het gevolg van de onrusten in Iran en een defect aan een pijpleiding in Libië.  Dat tevens de gasprijzen voor de jaren 2018 en 2019 hoger zijn dan de gasprijzen voor de jaren 2021 en 2022 is hier een gevolg van.

Gunstig voor de gasprijs zijn de huidige temperaturen. Deze zijn milder dan verwacht en als deze trend aanhoudt zal er in de warme maanden minder gas aan de gasreserves toegevoegd hoeven te worden wat een daling van de prijzen kan betekenen.

Wederom nam de euro deze week in waarde toe en staat nu op 1,2073 EUR/USD, een niveau dat in 2017 niet is gehaald. De stijging is gezien enkele belangrijke indicatoren opmerkelijk. De verwachte economische groei van de Verenigde Staten is sterker dan van Europa. Tevens is de centrale bank van de Verenigde Staten voornemens de steun aan de dollar sneller af te bouwen dan de centrale bank van Europa de steun aan de euro af wil bouwen. Normaliter zou dit moeten resulteren in een toenemend verschil in de rentes van de twee continenten wat logischer wijs zou moeten resulteren in een sterkere dollar. Dat dit nu niet plaatsvindt wordt door enkelen toegewezen aan het politieke klimaat in de Verenigde Staten. (https://www.businessinsider.nl/verenigde-staten-donald-trump-democratie-dollar/). De grote vraag is of en hoelang de huidige politieke trends de impact van renteverschillen tussen de eurozone en VS compenseren zodat de verzwakking van de euro ten opzichte van de dollar uitblijft.

Elektriciteit
Gisteren sloot de Endex Cal-19 Baseload prijs op 39,54 €/MWh een daling van 0.7% ten opzichte van vorige week donderdag. De Peakload kende juiste een stijging van 0.7% en sloot op 47,55 €/MWh.

De rustige handelsweek leverde licht dalende elektriciteitsprijzen op. De krachtige stormen die over Europa trokken zorgden voor een overvloed aan duurzaam opgewekte energie. Dit overaanbod zorgde op de Duitse spotmarkten voor lage prijzen. Op drie dagen werd zelfs een negatief 24-uurs gemiddelde genoteerd wat uitzonderlijk is voor deze tijd. Deze lage prijzen op de sportmarkten zorgden ook voor neerwaartse druk op de termijn markten. Ook zijn er positieve berichten omtrent de inzet van kerncentrales in Frankrijk. Hierdoor neemt het risico af dat er een tekort aan elektriciteit in Frankrijk zal ontstaan wat opgevangen zal moeten worden door met name Duitsland. Een reeds ingecalculeerde risico-opslag kan hierdoor naar beneden worden bijgesteld

Ondanks eerdere verwachtingen dat de vraag naar kolen in Azië af zou nemen blijft er grote vraag naar kolen aanwezig uit met name China. Voorlopig zal de kolenprijs niet dalen, mede ook door de stijgende olieprijs. Dat in Nederland steenkool centrales uit de gratie zijn blijkt uit het gegeven dat diverse energiepartijen serieus overwegen hun centrales in de ban te doen of over te schakelen op biomassa. Hiervoor willen de energiebedrijven echter wel gecompenseerd worden door de Nederlandse overheid. Of deze maatregelen daadwerkelijk een reductie van CO2 oplevert valt te bezien omdat indien Nederland minder CO2 produceert omringende landen juist weer meer CO2 kunnen produceren. Minder opwek met behulp van kolen zou de kolenprijs kunnen laten zakken maar de gasprijs kunnen laten stijgen omdat er voldoende productiecapaciteit beschikbaar moet zijn om aan de vraag naar elektriciteit te kunnen blijven voldoen op momenten dat er te weinig hernieuwbare energie voorhanden is.


De markt voor CO2 emissierechten is 2018 begonnen met een daling van 5% een eenduidige oorzaak wordt niet gegeven. Waarschijnlijk betreft het een technische correctie na de stijging richting het eind van 2017.